Grażyna Skołbania

 

Analiza i ocena obowiązujących przepisów wykonawczych do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz propozycja kierunków ich zmiany.

USTAWA z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ze zmianami, - których było 26 podczas funkcjonowania ustawy, zawiera obecnie 30 delegacji do wydania przepisów wykonawczych. Ustawa w pierwotnym swoim brzmieniu zawierała 23 delegacje, do których podczas kolejnych nowelizacji ustawy dołączono 9 delegacji - w 1996, 1998 i 2004 roku, a z 2 zrezygnowano w 2000 roku.

Do roku 1995 wydano 7 i znowelizowano 2 rozporządzenia,
w okresie 1996 - 1998 wydano 3 i znowelizowano 3 rozporządzenia,
w okresie 1999 - 2004 wydano 16 i znowelizowano 16 rozporządzeń,
w okresie 2005 do chwili obecnej nie wydano żadnego, a znowelizowano 1 rozporządzenie.

Podaję tą statystykę, aby uświadomić fakt, że rozporządzenia wydawane były z dużym przesunięciem w czasie w stosunku do momentu sformułowania delegacji do ich wydania.

Zaprezentowane poniżej informacje o datach wydania rozporządzeń i ich kolejnych nowelizacjach dają pewien obraz dotychczasowego tępa wydawania i nowelizowania przepisów wykonawczych, ale również potrzeb regulacji szczegółowych niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania dziedziny. Jeśli przez 10, a nawet 19 lat nic nie było w stanie wymusić powstania rozporządzenia, a dziedzina geodezji funkcjonowała i miała się dobrze może to być sygnałem, że niektóre rozporządzenia nie były w ogóle potrzebne. Obraz jest dosyć smutny.

Największą dbałość o aktualność, a może o inne sprawy poprzez częste nowelizacje, obserwuje się dla delegacji dotyczącej organizacji Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, opłat za czynności związane z prowadzeniem zasobu oraz uprawnień zawodowych. Niestety nie można zaobserwować zmian, które byłyby reakcją na zmieniającą się sytuację techniczno technologiczną, a przecież ostatnie lata przyniosły również w naszej dziedzinie REWOLUCJĘ.

Poniżej przedstawiam szczegółową analizę poszczególnych delegacji ustawowych do wydania przepisów wykonawczych do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ocenę poszczególnych rozporządzeń, a także propozycje kierunków zmian tych przepisów.

• Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, państwowy system odniesień przestrzennych obowiązujący na terenie całego kraju, uwzględniając jego parametry techniczne oraz warunki stosowania.
  Art.3.5;2000.
  W 2007 roku GUGiK przedstawił projekt nowego rozporządzenia z powyższej delegacji, uzasadniając konieczność nowelizacji postępem techniczno-technologicznym.
• 1a. Organizację Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii określa statut nadany przez Prezesa Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia.
  Art. 6.4;1996, 2001, 2002, 2005.
  Pod rządami obowiązującego Prawa geodezyjnego i kartograficznego GUGiK reaktywowany został w 1997 roku, w ramach reorganizacji administracji centralnej. W okresie od 1997 do chwili obecnej funkcję Głównego Geodety Kraju sprawowało łącznie z urzędującym 5 osób. Po nieudanej próbie zmiany statutu w 2007 roku, obecnie podjęto kolejną. 11 lat istnienia GUGiK, pięciu GGK - 4 statuty i dwa projekty, a więc co dwa lata zmiana sposobu zarządzania.
  W GUGiK zatrudnionych jest około 70 osób, którymi zarządzają 2 prezesi, dyrektor generalny i dyrektorzy oraz zastępcy 6 departamentów i 3 biur - łącznie 13 osób.
  Nie trudno sprawdzić na stronie GUGiK lub policzyć, że na jedną osobę kierownictwa przypada około 4 pracowników. Po odliczeniu sekretarek, księgowych, audytorów i doradców, łącznie 26 osób, na jednego członka kierownictwa przypada 3 pracowników merytorycznych. Podobno w nowym statucie przewidziano jeszcze jednego wiceprezesa.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki organizacyjne, kadrowe i techniczne, jakie powinny zostać spełnione przez gminy wnioskujące o przejęcie określonych w ustawie zadań i kompetencji, mając na uwadze konieczność zapewnienia przez gminę prawidłowego poziomu merytorycznego i technicznego wykonywania pełnego zakresu zadań.
  Art.6a.6; 1999.
  Rozporządzenie to, stawiając wysokie wymagania gminom, miało być antidotum na wymuszone w ustawie uprawnienia gmin do sięgania po zadania geodezyjne, dla zaspokojenia łatwości dostępu do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, a często tylko dla zaspokajania ambicji lub chęci uniezależnienia się od powiatów w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. W chwili obecnej należy dążyć do ujednolicenia, również organizacyjnego, prowadzenia zadań geodezyjnych, a więc należałoby odstąpić od przekazywania tych zadań gminom, po stosownych zmianach ustawy delegacja Art. 6a.6 stanie się bezprzedmiotowa.
  Zauważyć należy, że w ustawie Prawo budowlane istnieje obecnie jednoznaczny zakaz przekazywania zadań powiatów z zakresu budownictwa gminom.
  Rozporządzenie spełnia jednak pewną pozytywną rolę informacyjną, a mianowicie pokazuje powiatom jak minimalnie powinna być wyposażona i zorganizowana geodezja, że wymaga znacznego oprzyrządowania - organizacyjnego, kadrowego i technicznego. Ponieważ nie ma w ustawie delegacji do określenia organizacji geodezji „w powiecie i województwie, wymagania dla gmin mogą być pomocne w walce o te sprawy na innych szczeblach administracji.
  Treści zawarte w tym rozporządzeniu w pewnej części się zdezaktualizowały, z uwagi na postęp techniczno-technologiczny. Gdyby miało nadal funkcjonować wymaga nowelizacji.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, wymagania, jakim powinni odpowiadać wojewódzcy inspektorzy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, geodeci województw, geodeci powiatowi i geodeci gminni, uwzględniając konieczność posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych do zakresu wykonywanych zadań.
  Art.6c; 1999, 2004.
  Rozporządzenie to jest ochroną przed zatrudnianiem „kuzynów i znajomych króliczka” na kluczowych stanowiskach służby geodezyjnej. Można dyskutować czy postawione wymagania są ostre czy łagodne, czy jeszcze powinny być stawiane inne wymagania. W rozporządzeniu z 1999 roku stawiane były wymagania ostrzejsze, również z zakresu rzeczoznawstwa majątkowego i kartografii. Nowelizacja 2004 roku złagodziła wymagania wydaje się, że do niezbędnego minimum.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje materiałów geodezyjnych i kartograficznych, które ze względu na ochronę interesów państwa lub interesu społecznego oznacza się klauzulą „poufne”, uwzględniając przy tym potrzeby ochrony informacji niejawnych w działalności geodezyjnej i kartograficznej.
  Art.7.2. 2001.
  Utajnianie materiałów geodezyjnych i kartograficznych zawsze budziło w naszej branży duże emocje i protesty. To rozporządzenie w bardzo małym zakresie ogranicza jawność materiałów geodezyjnych i kartograficznych, skupiając się jedynie na terenach zamkniętych i szczególnych budowlach, których użytkowanie musi być poddane szczególnym środkom ostrożności. Osobiście, w świetle ostatnich zdarzeń politycznych, gdzie utajnia się sprawy niewygodne, a także wyjątkowej operatywności i wścibstwu dziennikarzy, mocno zastanawiam się nad sensem i możliwościami ograniczania jawności spraw i rzeczy. Ale jeśli już koniecznie trzeba, uważam, że nie jest to rozporządzenie nadmiernie kłopotliwe, czy przesadzone.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, tryb i zakres działania Państwowej Rady Geodezyjnej i Kartograficznej i Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady wynagradzania ich członków, mając na uwadze konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu przedstawianych Głównemu Geodecie Kraju opracowań i opinii.
  Art.8.3. 2000.
  Rozporządzenie to umożliwia wynagradzanie osób, które zostały powołane w skład wymienionych w rozporządzeniu ciał. Wydaje się, że poziom wynagradzania jest godziwy. Za dzień pracy - min. 4 godz. - 50% najniższego wynagrodzenia, które określane jest w stosunku miesięcznym - ostatnio w wysokości 1126 zł. Daje to szansę na zgrupowanie w obu gremiach osób o wysokich wymaganiach finansowych, a więc najlepszych.
  Państwowa Rada Geodezyjna i Kartograficzna i Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych to ciała o zupełnie innym charakterze. Działanie Rady odbywają się w obszarze opiniowania i doradzania. Działania Komisji mają charakter merytoryczny o wyraźnie określonym zakresie.
  Wydaje się, że istnienie Komisji powinno się bronić samo, efektem bardzo konkretnych prac. Nie wiem czy były takie oceny przeprowadzane.
  Jeśli chodzi o Radę, wydaje się ona ciałem, jak dotychczas o niewielkiej przydatności. Nie spotkałam się z opracowaniami Rady, nawet w wyznaczonych jej zakresach. Uważam, że należy zastanowić się nad celowością istnienia Rady. A może wyraźniej sformułować zadania i zakres odpowiedzialności, jak również uprawnienia do inicjowania działań, albo wyraźne określenie działania jedynie na zlecenie GGK. Nie jest też jasno sformułowany związek Rady z MSWiA, z budżetu którego pokrywane są wydatki związane z funkcjonowaniem Rady i Komisji. Uważam za niezbędne dokonanie oceny dotychczasowej przydatności Rady i Komisji. Jeśli uznane zostaną za przydatne konieczna jest nowelizacja rozporządzenia, doprecyzowująca poruszone wyżej kwestie.
• Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób, tryb i szczegółowy zakres przeprowadzania przez organy służby geodezyjnej i kartograficznej kontroli urzędów, instytucji publicznych i przedsiębiorców w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących geodezji i kartografii, uwzględniając podział zadań kontrolnych pomiędzy poszczególne organy służby geodezyjnej i kartograficznej oraz ich obowiązki i uprawnienia podczas wykonywania kontroli, a także obowiązki i uprawnienia podmiotów kontrolowanych.
  Art.9. 1989, 2001.
  Rozporządzenie zawiera w swej treści listę zobowiązań różnych podmiotów do zachowań określonych Prawem geodezyjnym i kartograficznym, a także ustawą o gospodarce nieruchomościami i ustawą o ochronie informacji niejawnych, w związku z realizacją zadań geodezyjnych. Można zastanawiać się nad celowością niektórych zadań służby geodezyjnej i kartograficznej oraz niektórych zobowiązań dla różnych podmiotów określonych przepisami ustaw. W obecnym stanie prawnym rozporządzenie jest dobrze napisane, wyczerpuje meritum i moim zdaniem nie wymaga nowelizacji.
• Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami i kierownikami urzędów centralnych określi, w drodze rozporządzenia, tereny zamknięte niezbędne dla obronności państwa, na których nadzoruje prace geodezyjne i kartograficzne.
  Art.10.1. 2003.
  Uważam, że należy przemyśleć cały systemem wyznaczania terenów zamkniętych i prawo do ich ustanawiania przyznane wszystkim ministrom i kierownikom urzędów centralnych. Jest to materia ustawowa, natomiast rozporządzenie to jest czytelne i jednoznaczne. Dobrze realizuje delegację ustawową.
• Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb sprawowania nadzoru nad pracami geodezyjnymi i kartograficznymi na terenach zamkniętych, a w szczególności określi rodzaje prac, nad którymi sprawowany jest nadzór, uwzględniając potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa oraz ochrony informacji niejawnych.
  Art. 10.1a. 2003.
  Rozporządzenie to określa rodzaje prac podlegających nadzorowi oraz kryteria oceny nadzorowanych prac. Natomiast tryb sprawowania nadzoru jest ustalony w sposób budzący duże wątpliwości. Otóż jednostka organizacyjna ministerstwa ds geodezji poprzez rozpatrywanie sprawozdań z realizacji prac, rozliczanie tych prac oraz podejmowanie czynności zapewniających prawidłowe ich wykonanie, w razie stwierdzenia nieprawidłowości kieruje do swojego ministra wystąpienie z wnioskami i zaleceniami.
  Jest to zadziwiająca konstrukcja. Skarga na wykonawcę, donos na siebie samego i powiadomienie GGK, który Art. 4 ust.2d oraz 10 ust. 6. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne został wyłączony ze sprawowania nadzoru na terenach zamkniętych. Rozporządzenie nie odnosi się w ogóle do spraw obronności i bezpieczeństwa państwa oraz ochrony informacji niejawnych. Rozporządzenie w obecnym kształcie jest niewykonalne i sprzeczne z przepisami ustawy. Budzi moje duże wątpliwości i zastanowienie czy jest w ogóle potrzebne.
• Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady pozyskiwania i rejestrowania oraz warunki udostępniania fotogrametrycznych i teledetekcyjnych zdjęć lotniczych oraz zdjęć satelitarnych, a w szczególności tryb postępowania związanego z wykonywaniem zdjęć lotniczych, uwzględniając potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa lub potrzeby administracji publicznej oraz przedsiębiorców.
  Art.10.5. Do chwili obecnej nie wydano tego rozporządzenia,
  choć jest bardzo potrzebne. Rozporządzenie powinno określać zasady badania parametrów zdjęć w celu przyjmowania do zasobu tylko materiałów o odpowiedniej wartości oraz zalegalizowania wykorzystywania przez sponsorów, bez ograniczeń, zdjęć nieprzydatnych dla zasobu.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych, ustala, w drodze rozporządzenia, sposób przedstawiania na mapach przedmiotów sporów międzynarodowych, uwzględniając na mapach:
  1. sporne terytoria państwa lub ich części, terytoria okupowane, terytoria i granice pomiędzy państwami ościennymi;
  2. granice polityczne będące liniami demarkacyjnymi;
  3. nazewnictwo niektórych terytoriów spornych.
  Art.17. 2003. Treści zawarte w tym rozporządzeniu mają charakter wytycznych technicznych i nadawanie im rangi rozporządzenia jest grubo przesadzone. Może w 1989 roku sprawa ustalania sposobu przedstawiania na mapach przedmiotów sporów międzynarodowych miała bardzo duże znaczenie, ale nie była wtedy podniesiona do rangi sprawy rozstrzyganej w drodze rozporządzenia. Zapis dotyczący tej sprawy miał w pierwotnej ustawie charakter materialny. Dopiero w ramach prac nad dostosowaniem ustaw do Konstytucji nadano temu przepisowi charakter delegacji do wydania rozporządzenia. Można sądzić, że delegacja ta została utrzymana asekuracyjnie, choć sprawa przestała mieć znaczenie wymagające regulacji w ustawie i rozporządzeniu.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady i tryb zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, przekazywania materiałów i informacji powstałych w wyniku tych prac do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ewidencjonowania systemów informacji o terenie, a także szczegółowe zasady przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych systemu informacji o terenie, ogólne warunki umów o udostępnianie tych baz oraz rodzaje prac niepodlegających zgłaszaniu i materiałów niepodlegających przekazywaniu, uwzględniając konieczność zapewnienia odpowiedniej jakości prac przekazywanych do zasobu oraz zabezpieczenia baz danych przed zniszczeniem i utratą; Art.19.1. Pkt 1. 1990, 2001. Rozporządzenie to zawiera w swej treści pełną realizację delegacji ustawowej i w odniesieniu do daty powstania projektu wydaje się, na tamten moment, nowoczesne i dające otwarcie dla samodzielności wykonawstwa i jego partnerstwa z ośrodkami dokumentacji w wykonywaniu prac geodezyjnych i kartograficznych. W rozporządzeniu tym uwzględniona została w dużym zakresie sprawa udostępniania i ochrony przed zniszczeniem i utratą baz danych oraz zbieranie informacji o systemach wykorzystujących geodezyjne bazy danych, materiały zasobu bądź orientację przestrzenną obowiązującą w geodezji i kartografii. Obecnie działanie to określane jest jako tworzenie bazy metadanych. Mimo tej pochwały uważam, że rozporządzenie to wymaga pilnej nowelizacji, a szereg jego zapisów nie przystaje do obecnych czasów oraz obecnych rozwiązań technicznych i organizacyjnych.
  Z obserwacji praktycznego stosowania rozporządzenia stwierdzić muszę, że niektóre przyjęte w nim rozwiązania są nieżyciowe i zbędne, ale zdarzają się również sytuacje działań odbiegających od zapisów i intencji tego rozporządzenia.
  Oto kilka przykładów.
  1. Celem zgłoszenia pracy geodezyjnej i kartograficznej jest uzyskanie jej zalegalizowania, umożliwiającego korzystanie przez wykonawcę z przywileju swobodnego wejścia na każdy teren, na którym praca jest realizowana oraz uzyskanie informacji o innych realizowanych na tym terenie pracach, a także uzyskanie prawa korzystania z materiałów innych wykonawców i materiałów zasobu. Na zgłoszeniu pracy powinno zależeć wykonawcy, żeby mógł on korzystać ze swoich przywilejów. Zakaz rozpoczęcia prac przed zgłoszeniem lub wyznaczanie terminów na zgłaszanie prac w związku z awarią jest nieżyciowe, niczemu nie służy i odbierane jest słusznie jako zbędna uciążliwość.
  2. Rozporządzenie wydane zostało w lipcu 2001 roku przed wydaniem przepisów o podpisie elektronicznym ( wrzesień 2001), o świadczeniu usług drogą elektroniczną ( 2002 r), prawa telekomunikacyjnego (2004 r) i innych przepisów o informatyzacji. Obecnie niezbędne jest dostosowanie przepisów rozporządzenia dotyczących możliwości informatycznego przekazywania i uzgadniania dokumentów do obowiązującego stanu prawnego w zakresie informatyzacji, telekomunikacji itp.
  3. Wymaganie wykazywania w zgłoszeniu terminu zakończenia pracy wynika z zasad rozliczania wykonawcy z wniesienia opłaty za czynności związane z prowadzeniem zasobu. Fakt ujawniania takiego terminu nie zobowiązuje, ani nie uprawnia ośrodka dokumentacji do wzywania wykonawcy do zakończenia pracy w zadeklarowanym terminie. Praktyka pokazuje, że istnieją nadmiernie gorliwe ośrodki wymagające przekazania materiałów z pracy w zadeklarowanym terminie. Widać niejasno została ta sprawa uregulowana w rozporządzeniu.
  4. Wiele nieporozumień wynika z oczekiwania od ośrodka wytycznych do wykonania prac lub wydawania takich wytycznych mimo że prawo tego nie wymaga. Konieczne jest jednoznaczne postawienie sprawy odpowiedzialności za jakość wykonanych prac. Wykonawca ma wykształcenie, wiedzę i praktykę i nie powinien kierować się wytycznymi tylko przestrzegać standardy zawodowe.
  Rozporządzenie dopuszcza natomiast w przypadku braku standardów dokonanie wzajemnych uzgodnień wykonawcy i ośrodka zapewniających właściwe zasilenie zasobu i sprostanie wymaganiom zamawiającego. Niestety ten przepis rozporządzenia nie jest równoprawnie wykorzystywany. Zauważyć również należy, że istnienie standardów wyklucza stawianie żądań lub dokonywanie uzgodnień sprzecznych ze standardami.
  Ponieważ poruszane sprawy wykazują niejednoznaczne odczytywanie przepisów i różne praktyki należy wysnuć wniosek, że ten fragment rozporządzenia wymaga doprecyzowania lub zmiany.
  Rozdział 4 rozporządzenia nigdy nie był w pełni realizowany. Wprowadzenie praktyczne i aktualne rozwinięcie pojęcia metadanych wymaga weryfikacji tego rozdziału, a wprowadzenie w życie przygotowywanej aktualnie ustawy dotyczącej INSPIRE być może całkowitego przeniesienie zagadnień rozdziału 4 do tej ustawy i jej przepisów wykonawczych.
  Rozdział 5 wymaga podsumowania doświadczeń zdobytych podczas 7 letniego stosowania jego przepisów i ewentualnej weryfikacji okresów wytwarzania kopii zabezpieczających, zakresu wykorzystywania kopii zabezpieczających, również w celach kontrolnych a także ewentualnego wykorzystywania tych kopii dla zaspokojenia potrzeb innych organów zespolonych w tym samym urzędzie, w którym przechowywane są kopie zabezpieczające.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia sposób i tryb ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych oraz rodzaje znaków niepodlegających ochronie, z uwzględnieniem zadań, obowiązków i praw podmiotów biorących udział w czynnościach związanych z ochroną tych znaków;
  Art.19.1.Pkt 2. 1991, 1996, 1999, 2001.
  Rozporządzenie to wymaga analizy ilości i skuteczności postępowań w sprawach uszkodzenia lub usunięcia znaku geodezyjnego. Wydaje się, że w tym zakresie przepis jest martwy. Rozporządzenie wymaga również weryfikacji błędnych zapisów np. dotyczących angażowania marszałków województw w sprawy ochrony osnów, mimo że sprawy te zgodnie z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne nie należą do zakresu ich działania.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, rodzaje prac geodezyjnych i kartograficznych mających znaczenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa oraz szczegółowe zasady współdziałania Służby Geodezyjnej i Kartograficznej z jednostką organizacyjną Sztabu Generalnego Wojska Polskiego właściwą w sprawach geodezji i kartografii, w zakresie wykonania tych prac, a także wzajemnego przekazywania materiałów, uwzględniając potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa oraz potrzeby administracji publicznej;
  Art.19.1.Pkt 3. 2001.
  Delegacja ustawowa do wydania tego rozporządzenia stawia podmioty zobowiązane do współdziałania w sytuacji nierównoprawnej. Dotyczy to określenia rodzajów materiałów mających znaczenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa, będących w sferze działań i posiadaniu służby geodezyjnej, nie nakazując stworzenia podobnego wykazu dla potrzeb administracji publicznej. Delegacja zawiera ponadto odwołanie do nieistniejącej już organizacji Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Odpowiednik wymienionej w delegacji komórki organizacyjnej WP nie posiada obecnie pozycji uprawniającej do samodzielnego wykonania czynności opisanych rozporządzeniem.
  Rozporządzenie wydane na podstawie tej delegacji nie określa warunków wykorzystywania przekazanych materiałów. W szczególności chodzi o włączenie uzyskanych od Służby Topograficznej materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z prawem do ich zwykłego udostępniania zainteresowanym podmiotom. Lista materiałów mających znaczenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa winna być ustalona w sposób otwarty, aby zmiany techniczne i technologiczne i powstanie nowych produktów nie wymagało zmiany rozporządzenia. W chwili obecnej dotyczy to np. ortofotomapy. Mimo ułomności tego rozporządzenia należy pozytywnie ocenić wysiłki jakie dotychczas poniesiono na rzecz współpracę geodezyjnej służy cywilnej i wojskowej. Aby nie zaprzepaścić dotychczasowych działań niezbędne jest znowelizowanie zarówno delegacji do wydania rozporządzenia jak i dotychczasowego rozporządzenia.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia standardy techniczne dotyczące geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie, mając na celu zapewnienie jednolitości i spójności opracowań geodezyjnych, kartograficznych i systemu informacji o terenie;
  Art.19.1.Pkt.4. 1999.
  Konstrukcja tego rozporządzenia miała zapewniać szybkie wydawanie standardów technicznych poprzez określanie w załączniku do rozporządzenia opublikowanych przez Głównego Geodetę Kraju opracowań dotyczących problematyki wymagającej standaryzacji.
  Niestety. Pierwotne rozporządzenie wyznaczyło jako standardy wcześniejsze przepisy techniczne, zdezaktualizowane już w momencie wydania rozporządzenia.
  Mimo powstania szeregu opracowań o charakterze standardu jak np. Instrukcja O-3, O-4, Instrukcja G-5, wytyczne techniczne G-3.1, wytyczne techniczne dotyczące TBD, opracowania dotyczące ASG, nigdy nie podjęto trudu ustanowienia ich standardami technicznymi. Ponieważ inna forma niż ustanowienie standardu rozporządzeniem nie rodzi skutku powszechnego obowiązywania trwają żałosne dyskusje czy środowisko ma się podporządkować wydanym opracowaniom, czy je tylko poczytać i mieć w nosie.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, rodzaje map, materiałów fotogrametrycznych i teledetekcyjnych, stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, których rozpowszechnianie i rozprowadzanie oraz reprodukowanie w celu rozpowszechniania i rozprowadzania wymaga zezwolenia, oraz tryb udzielania tych zezwoleń, mając na względzie konieczność ochrony informacji niejawnych oraz prawa własności Skarbu Państwa do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
  Art.19.1. Pkt.5. 2001.
  Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie delegacji, która swoją intencją sięga do poprzedniej epoki, kontrolowania wykonania każdej odbitki z map zgromadzonych w pzgik i ścisłego ich rachowania. Pierwotnie regulacja miała dotyczyć również reprodukowania, ale w 1999 roku udało się ograniczyć delegację do rozpowszechniania i rozprowadzania. Niestety w rozporządzeniu nie doprecyzowano tych pojęć. Należy je więc odczytywać słownikowo. W latach 70-tych poprzedniego stulecia istniało rozporządzenie, które było wzorcem dla delegacji zapisanej w ustawie. Rozporządzenie to rozróżniało rozprowadzanie jako wykonywanie i użytkowanie kopii na potrzeby państwowej służby geodezyjnej (wykonawstwo też było państwowe) i administracji. Rozpowszechnianie dotyczyło działań poza służbą geodezyjną i administracją - na ogół były to publikacje i wystawy. Zezwolenia na reprodukowanie były wieloletnie, a wszelkie zgody nie wywoływały odpłatności. Nowe rozporządzenie wydawane było w sytuacji pełnej odpłatności, na rzecz utworzonego w 1989 roku funduszu i miało uzasadniać naliczanie opłat.
  Uważam, że w chwili obecnej, w zupełnie innej rzeczywistości, materia zawarta w tym rozporządzeniu powinna być włączona do rozporządzeniu o zgłaszaniu prac, do rozdziału dotyczącego umów na udostępnianie baz danych. Delegacja dotycząca rozpowszechniania powinna być uchylona.
• 15a Szczegółowe zasady wykonywania specjalistycznych prac geodezyjnych i kartograficznych, przeznaczonych na potrzeby resortów, określają właściwi ministrowie i kierownicy urzędów centralnych w porozumieniu z Głównym Geodetą Kraju.
  Art. 19.2. Do chwili obecnej na podstawie tej delegacji wydano jedynie, na początku lat 90 poprzedniego stulecia, zasady opracowania mapy zasadniczej Lasów Państwowych.
• Rada Ministrów może rozszerzyć, w drodze rozporządzenia, zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków, uwzględniając zadania administracji publicznej.
  Art.20.4. Rada Ministrów nie skorzystała z uprawnienia zawartego w tej delegacji.
• Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia:
  1. urzędową tabelę klas gruntów,
  2. sposób i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów,
  3. rodzaje gruntów wyłączonych z klasyfikacji,
  4. szczegółowe warunki, jakim powinny odpowiadać podmioty wykonujące tę klasyfikację,
  5. niezbędne kwalifikacje zawodowe osób wykonujących klasyfikację
     - mając na celu wykonanie prawidłowego podziału gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb, oraz zapewnienie prawidłowego poziomu merytorycznego wykonywania gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
  Art.26.1.Do chwili obecnej nie wydano rozporządzenia.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, określi, w drodze rozporządzenia, sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją, sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych tą ewidencją, a także rodzaje budynków i lokali, które nie będą wykazywane w ewidencji, oraz zakres informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości, zapewniając informację o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami, budynkami i lokalami, a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych.
  Art.26. 2. 1996, 2001.
  Rozporządzenie to jest pierwszym aktem prawnym na miarę epoki, w której zostało wydane, szczególnie w zakresie rozwoju technicznego i technologicznego. Źle się stało, że braki w delegacji ustawowej dotyczące modelowania zinformatyzowanych map spowodowały niepełną regulację prawną w zakresie części graficznej ewidencji gruntów i budynków. Próbowano to nadrobić instrukcją G- 5, niestety forma wprowadzenia tej instrukcji spowodowała „bunt” przed jej powszechnym stosowaniem. Rozporządzenie niewątpliwie wymaga zmian, sformułowanych po doświadczeniach jego stosowania przez okres ostatnich 7 lat. Zmiany te powinny być jednak poprzedzone ustawowym uporządkowaniem spraw związanych z procedurą przekształcania EGiB w kataster nieruchomości, ustawowym rozstrzygnięciem zagadnień powszechnej taksacji oraz wypracowaniem regulacji dotyczącej INSPIRE. Zanim jednak powstaną takie akty prawne powinny zapaść, na najwyższym szczeblu, decyzje o wprowadzaniu lub nie powszechnej taksacji, wprowadzeniu lub nie podatku od wartości nieruchomości i o roli referencyjnej niektórych rejestrów, a także o podjęciu przygotowania prawnego całego systemu współdziałania informatycznego wszystkich dziedzin. Póki takie decyzje nie zapadną możemy doskonalić nasz rejestr, ale we własnym, geodezyjnym gronie nie jesteśmy w stanie wyznaczyć mu wymarzonej roli.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, sposób ewidencjonowania przez Służbę Geodezyjną i Kartograficzną przebiegu granic i powierzchni jednostek podziału terytorialnego państwa, mając na uwadze konieczność zapewnienia aktualnych urzędowych informacji o przebiegu granic i powierzchni tych jednostek.
  Art.26.2a. 1999, 2004.
  Rozporządzenie to ma fundamentalne znaczenie w utworzeniu, prowadzeniu i udostępnianiu kapitalnego produktu geodezyjnego, dającego powszechną orientację przestrzenną do praktycznego wykorzystania w każdej dziedzinie tworzącej własny GIS. Należy jednak stwierdzić, że delegacja dla tego rozporządzenia nie uwzględnia wszystkich zagadnień, których uregulowanie jest niezbędne, aby PRG otrzymało właściwą rolę, np. kontrolną - dla badania spójności, ciągłości i kompletności powiatowych baz ewidencji gruntów i budynków. Podjęcie ewentualnych działań legislacyjnych nowelizacji delegacji do wydania rozporządzenia i samego rozporządzenia powinno być poprzedzone podsumowaniem dotychczasowego funkcjonowania rejestru we wszystkich jego aspektach: w zakresie wyposażenia technicznego i oprogramowania, kosztów prowadzenia i bieżącego aktualizowania rejestru, wysokości opłat za udostępnianie danych rejestru jak i w zakresie szczelności systemu i ustanowienia procedury zapewniającej wprowadzanie do PRG tylko udokumentowanych i zarchiwizowanych zmian.
• Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób wykazywania w ewidencji gruntów i budynków danych odnoszących się do gruntów, budynków i lokali, znajdujących się na terenach zamkniętych, a w szczególności wskaże dane przekazywane do ewidencji gruntów i budynków, tryb przekazywania zmian oraz sposób postępowania z dokumentacją geodezyjną i kartograficzną w przypadku ustalenia terenu zamkniętego lub utraty przez teren charakteru zamkniętego, uwzględniając potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa lub potrzeby administracji publicznej.
  Art. 26.3. 1999, 2001.
  Nie są mi znane zastrzeżenia do tego rozporządzenia. Osobiście nie mam doświadczeń aby je ocenić.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, tryb zakładania oraz tryb i warunki prowadzenia geodezyjnej sieci uzbrojenia terenu, koordynacji usytuowania projektowanych sieci, mając na celu bezkolizyjne usytuowanie projektowanych sieci z obiektami budowlanymi.
  Art.28.2. 1991, 2001.
  Delegacja ustawowa do wydania tego rozporządzenia została okaleczona w wyniku nieprzemyślanych działań legislacyjnych Prawa budowlanego w 2005 roku, obejmujących również Prawo geodezyjne i kartograficzne. Opracowanie delegacji do wydania nowego rozporządzenia oraz projektu tego rozporządzenia powinno być poprzedzone rozstrzygnięciami dotyczącymi zakresu i sposobu tworzenia, prowadzenia i aktualizowania geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu w świetle dotychczasowych doświadczeń służby geodezyjnej. Ocenie muszą być poddane sprawy możliwości finansowych, technicznych i organizacyjnych służby oraz zaangażowania branż w wywiązywaniu się z dotychczas postawionych, w Prawie geodezyjnym i kartograficznym, zadań. Zgodnie z zapisami dotychczasowego rozporządzenia z dniem 31 grudnia 2007 roku powinna być założona GESUT dla całego kraju. Nie wiem czy do chwili obecnej obszar kraju objęty GESUT przekroczył chociaż 10%. Taki stan rzeczy nie może być pozostawiony bez oceny okoliczności niewywiązania się z ustanowionego przepisami prawa obowiązku. Brak środków, a może nadmiar i niedostępność wymaganych dla GESUT informacji, a może niefunkcjonalny i nienowoczesny standard techniczny i brak stosownych oprogramowań? Może brak wyspecjalizowanych wykonawców mogących podjąć prace związane z założeniem GESUT. A może brak odbiorców tej ewidencji.
  Zauważyć również należy, że od kilku lat prowadzona jest kampania przeciwko Zespołom Uzgadniania Dokumentacji Projektowej. Wszystkie dyskusje prowadzone w sprawie usprawnienia procesu inwestycyjnego zawierają wiele krytycznych uwag dotyczących ZUDP, brakuje w nich natomiast choć jednej pochwały dla GESUT i oczekiwań dotyczących jego utrzymania czy rozwoju. To powinno dać do myślenia. Proponowane obecnie uproszczenia procesu inwestycyjnego, zapowiedź rezygnacji z pozwoleń na budowę wymaga głębokiej analizy ze strony służby geodezyjnej jej udziału w procesie inwestycyjnym.
  Moja propozycja polega na świadomej zmianie obecnej postaci ZUDP tzn. - grupy konsultantów, debat nad projektami, analiz lokalizacji i odmawiania uzgodnień lub dokonywanie zmian w lokalizacji.
  Jako służba geodezyjna nie musimy uczestniczyć w sporach o lokalizacje.
  Powinniśmy rejestrować projektowane lokalizacje, pokazywać je w połączeniu z innymi naszymi bazami takimi jak EGiB, mapa zasadnicza, GESUT, ortofotomapa, czy nawet zdjęcia lotnicze lub obrazy satelitarne, DTM itp. i to powinniśmy oferować. Uważam, że do rejestracji przez służbę geodezyjną powinny trafiać projektowane lokalizacje już przyjęte do realizacji, zatwierdzone pozwoleniem na budowę, a jeśli nastąpi odstąpienie od wydawania pozwoleń na budowę, po niewykorzystaniu przez służbę budowlaną możliwości oprotestowania zgłaszanych inwestycji. Uważam, że jako służba geodezyjna powinniśmy odciąć się od złych praktyk branżystów przedłużających proces inwestycyjny i próbować podkreślać naszą ważną rolę w prawidłowym utrzymywaniu dobrych zbiorów opisujących lokalizację zarejestrowanych istniejących i projektowanych obiektów Kłótnie projektantów i inwestorów o lokalizacje niech odbywają się na tle naszych materiałów, ale bez naszego udziału. Jeśli służba budowlana uzna, że potrzebuje pomocy branżystów niech sama o tą pomoc zabiega. Broniąc branżystów możemy stracić możliwości prowadzenia GESUT i zbiorów danych o proponowanych lokalizacjach, a o to warto walczyć. My musimy utrzymać GESUT, ale zmodyfikowany i nawet go wzmocnić oraz wywalczyć rejestrowanie projektowanych lokalizacji wszystkich obiektów budowlanych, nie tylko sieci uzbrojenia terenu. To zdecydowanie ważniejsze niż podkładanie się za branże.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady rozgraniczania nieruchomości, określając w szczególności rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości, mając na względzie dążenie do ugodowego rozstrzygnięcia sporu oraz poszanowanie prawa własności nieruchomości uczestników postępowania.
  Art.32.6. 1996, 1999.
  Nie są mi znane zastrzeżenia do tego rozporządzenia.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi rodzaje materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposób i tryb ich pozyskiwania, gromadzenia, przechowywania, zabezpieczania, wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu, a także wzory klauzul umieszczanych na materiałach gromadzonych w zasobie i udostępnianych z zasobu, uwzględniając zapewnienie właściwych warunków przechowywania i zabezpieczania zasobu, wykazy materiałów gromadzonych w centralnym, wojewódzkich i powiatowych ośrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz podział materiałów na grupy asortymentowe i funkcjonalne,
  Art.40.5. Pkt 1a. 1990, 1999.
  Zarówno delegacja ustawowa jak i rozporządzenie wymaga nowelizacji. Przede wszystkim nie ma żadnego racjonalnego powodu aby rozporządzenie to było wydawane w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi. W dotychczasowym rozporządzeniu nie została w pełni zrealizowana delegacja ustawowa. W rozporządzeniu nie dopracowano np. zagadnień przechowywania i zabezpieczania zasobu. Konieczna jest weryfikacja grup asortymentowych i funkcjonalnych, klauzul i sposobów ich nadawania, bieżącej aktualizacji zasobu oraz zasad udostępniania zasobu uwzględniająca informatyzację produktów geodezyjnych i zmiany technologiczne w ich tworzeniu, przechowywaniu i przetwarzaniu. Konieczne jest ujednolicenie organizacyjne prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzeń w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi: wysokość opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i uzgadnianiem usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu oraz związane z prowadzeniem krajowego systemu informacji o terenie, za udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego, uwzględniając potrzeby różnych podmiotów oraz konieczność zapewnienia środków na aktualizację i utrzymywanie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;
  Art.40.5. Pkt.1 b. 1990, 1992, 1997, 1998, 2000, 2004.
  Zarówno delegacja ustawowa jak i rozporządzenie wymaga nowelizacji. Przede wszystkim nie ma żadnego racjonalnego powodu aby rozporządzenie to było wydawane w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi. Rozporządzenie krytykowane jest jako zbyt rozbudowane. Stawiane są też zarzuty, że nie realizuje delegacji ustawowej nakazującej określenie opłat za czynności, rozumianych jako kolejne czynności w obsłudze interesantów i pracy z zasobem takich jak np. wykonanie reprodukcji, wniesienie na mapę przeglądową wydanie kopii, zaktualizowanie bazy itp.
  Występuje również pogląd, że opłaty powinny dotyczyć sprzedaży różnych produktów.
  Jednak trzeba zauważyć, że próba stworzenia wykazu produktów prowadzona w 2005, 2006 roku skończyła się niepowodzeniem. Opracowano listę kilku tysięcy produktów i wzajemne relacje cenowe oraz możliwości generowania kolejnych form materiałów, dokumentów i informacji stawały się niesterowalne.
  Moim zdaniem należy dążyć do jak największego uproszczenia i zgeneralizowania tabel opłat i listy uwag i dodatkowych warunków opisujących tabele. Konieczna jest weryfikacja stawek ustalonych w dotychczasowym rozporządzeniu po zbadaniu relacji pomiędzy opłatami, a cenami za prace i produkty geodezyjne i zracjonalizowanie ich. Konieczne jest uwzględnienie nowych technologii, zinformatyzowanie zbiorów zasobu oraz zmian w różnych przepisach oddziaływujących na prace geodezyjne i zasób. Konieczne jest uregulowanie spraw związanych z wykonywaniem reprodukcji dokumentów zasobu.
  Pozostawienie kosztów wykonania kopii poza uregulowaniami rozporządzenia w praktyce okazało się kłopotliwe i niesłuszne. Przepracowania w całości wymaga rozdział dotyczący czynności związanych z prowadzeniem krajowego systemu informacji o terenie, a nowych uregulowań wymaga wdrożenie INSPIRE i ASG.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury, szczegółowy sposób klasyfikowania i kwalifikowania materiałów przeznaczonych do wyłączania z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także sposób ich porządkowania i tryb wyłączania z zasobu, uwzględniając przydatność użytkową w zakresie geodezji i kartografii oraz posiadaną wartość historyczną;
  Art.40.5. Pkt.2. 2001.
  Moim zdaniem rozporządzenie to w chwili obecnej nie wymaga nowelizacji. W przypadku kompleksowej nowelizacji lub opracowywania nowej ustawy zagadnienia związane z wyłączaniem materiałów zasobu i postępowania z materiałami wyłączonymi powinny uwzględniać fakt informatyzacji zasobu i być ponownie przedyskutowane z Archiwum Państwowym.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami, szczegółowe zasady i tryb założenia i prowadzenia krajowego systemu informacji o terenie, zakres danych zawartych w systemie, szczegółowy tryb zakładania, prowadzenia i przetwarzania danych systemu oraz ewidencjonowania lokalnych systemów informacji o terenie, uwzględniając konieczność systematycznego gromadzenia, aktualizowania i udostępniania danych systemu oraz zasady współpracy organów administracji publicznej i innych podmiotów współtworzących system.
  Art. 40.5. Pkt 3. 2001.
  Moim zdaniem w chwili obecnej, do czasu przyjęcia rozwiązań prawnych dotyczących INSPIRE, nowelizowanie tego rozporządzenia nie ma większego sensu. Dopiero po ustabilizowaniu sytuacji prawnej INSPIRE, EGiB, GESUT, ASG, TBD oraz analizie wdrożeń lokalnych SIP mogą być podejmowane decyzje o utrzymaniu delegacji ustawowej lub ewentualnej nowelizacji tego rozporządzenia.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, sposób, tryb i szczegółowe warunki nadawania uprawnień zawodowych oraz działania komisji kwalifikacyjnej do spraw uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii, a w szczególności:
  1. tryb składania wniosków o nadanie uprawnień zawodowych,
  2. sposób i warunki uznania praktyki zawodowej,
  3. organizację działania komisji kwalifikacyjnej,
  4. sposób przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego i ustalania jego kosztów,
  5. wzory świadectw tych uprawnień,
  6. sposób prowadzenia i zakres danych centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia zawodowe
  mając na uwadze potrzebę oceny umiejętności samodzielnego wykonywania prac zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i zasadami współczesnej wiedzy technicznej.
  Art.45.5. 1989, 1992, 2000, 2003.
  Zarówno delegacja ustawowa jak i obowiązujące rozporządzenie wymagają moim zdaniem pilnej nowelizacji co najmniej w zakresie ustalenia sposobu odbywania i dokumentowania praktyki zawodowej.
  Konieczne jest uregulowanie sposobu, warunków i zakresu odbywania praktyki zawodowej, zarówno w wykonawstwie jak i w organach służby geodezyjnych, czy ośrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Niezbędne jest sformalizowanie dokumentów potwierdzających odbycie praktyki w ustanowionym zakresie (dzienniki praktyk). Konieczne jest sformalizowanie listy wymogów stawianych zainteresowanym uzyskaniem uprawnień, a w szczególności aktualizowanej listy przepisów prawnych, których znajomość jest sprawdzana podczas postępowania kwalifikacyjnego. Konieczne jest również rozstrzygnięcie sposobu stałego doskonalenia kwalifikacji i okresowego potwierdzania właściwej kondycji zawodowej.
• Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania numerów porządkowych oraz oznaczania nimi nieruchomości, uwzględniając w szczególności, że oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje z urzędu lub na wniosek właściciela nieruchomości.
  Art.47b.2. 2004.
  Zagadnienie numeracji porządkowej pojawiło się w Prawie geodezyjnym i kartograficznym w 2003 roku, jako zadanie gminy. Zadanie to zostało określone jako ustalanie numerów porządkowych nieruchomości zabudowanych oraz nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także prowadzenie i aktualizowanie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości. Niestety delegacja do wydania rozporządzenia nie odniosła się do ewidencji numeracji porządkowej, jej współdziałania z innymi ewidencjami oraz trybu i procedur prowadzenia i aktualizowania tej ewidencji. W tym stanie rzeczy wydane w 2004 roku rozporządzenie nie miało podstawy uregulowania czegokolwiek więcej niż uregulowało.

Powyższe rozważania przeprowadziłam przy założeniu, że działania naprawcze rozporządzeń prowadzone będą pod rządami obecnie obowiązującej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stan taki powoduje, że rozporządzenia mogłyby być nowelizowane w ograniczonym zakresie.
Podjęcie kompleksowych prac legislacyjnych dotyczących zarówno ustawy jak i przepisów wykonawczych powinno być poprzedzone rozpracowaniem fundamentalnych dla geodezji problemów. Oto niektóre z nich.

• Jakie referencyjne rejestry publiczne powinny być utworzone i utrzymywane przez administrację publiczną w dziedzinie geodezji i kartografii?
• Czy w zarządzaniu państwem, województwem, powiatem i gminą geodezja powinna uczestniczyć poprzez publiczną służbę geodezyjną, czy tylko poprzez rynkowe wykonawstwo geodezyjne?
• Czy służba geodezyjna powinna mieć charakter państwowy czy samorządowy?
• Czy powinien istnieć państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny? Jakie materiały powinny wchodzić w skład tego zasobu?
• Czy wszystkie prace geodezyjne i kartograficzne powinny podlegać zgłaszaniu i przekazywaniu materiałów powstałych w ich wyniku do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a prace nie podlegające zgłoszeniu powinno określać rozporządzenie? A może zgłoszenia powinny dotyczyć tylko zakresu rejestrów publicznych, a wszelkie inne powinny być swobodnie realizowane bez nadzoru i kontroli komórek administracyjnych?
• Jak bardzo wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych powinien być kontrolowany i uzależniony od geodezyjnej administracji publicznej?
• Kto jest odpowiedzialny za dokładność, szczegółowość i jakość pomiarów i materiałów powstających podczas wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych oraz materiałów przekazywanych zamawiającemu? A jeśli nie będzie to twórca danych, a organizacja gromadząca zbiory, jak skutecznie przyjmować materiały i dane dobre. Może kupować dobre, a odmawiać kupna złych.
• Czy powinien istnieć specjalny fundusz geodezyjny?
• Czy należy utrzymać uprawnienia zawodowe w geodezji i kartografii? Jeśli tak to jaki powinien być ich zakres?
• Jaki powinien być zakres uczestnictwa i odpowiedzialności administracji geodezyjnej i wykonawstwa geodezyjnego w procesie inwestycyjnym?

Nie są to wszystkie problemy i pytania jakie powinny być pilnie rozstrzygnięte zanim zaczniemy pisać ustawę z jej przepisami materialnymi i delegacjami dla uregulowań szczegółowych. Moim zdaniem nie wolno zostawiać żadnego zapisu starej ustawy tylko dlatego, że istniał przez wiele lat. Nie stać nas na utrzymywanie przeogromnych zbiorów do których nikt nie zagląda i których nie udostępniamy za darmo, czy za małe lub wielkie pieniądze.
Utrzymanie zasobu będzie miało wtedy sens jeśli będzie on potrzebny społecznie, a nie tylko dla środowiska geodezyjnego, rozkoszującego się jego posiadaniem, wyjątkowością w skali światowej i przywilejami w korzystaniu z niego. Wyodrębnienie zawodu geodety wymaga jego prawnej ochrony poprzez uprawnienia geodezyjne lub administracyjne potwierdzanie prawa wykonywania zawodu. Uznanie geodezyjnych rejestrów jako referencyjnych dla innych dziedzin wzmocni rolę geodezji, ale podniesie również poprzeczkę poziomu wykonywania zadań zarówno w aspekcie rzetelności, ale także poziomu technicznego i sprawności organizacyjnej.