Grażyna Skołbania
 

Analiza i ocena obowiązujących przepisów wykonawczych do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz propozycja kierunków ich zmiany.

USTAWA z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ze zmianami, - których było 26 podczas funkcjonowania ustawy, zawiera obecnie 30 delegacji do wydania przepisów wykonawczych. Ustawa w pierwotnym swoim brzmieniu zawierała 23 delegacje, do których podczas kolejnych nowelizacji ustawy dołączono 9 delegacji - w 1996, 1998 i 2004 roku, a z 2 zrezygnowano w 2000 roku.

Do roku 1995 wydano 7 i znowelizowano 2 rozporządzenia,
w okresie 1996 - 1998 wydano 3 i znowelizowano 3 rozporządzenia,
w okresie 1999 - 2004 wydano 16 i znowelizowano 16 rozporządzeń,
w okresie 2005 do chwili obecnej nie wydano żadnego, a znowelizowano 1 rozporządzenie.

Podaję tą statystykę, aby uświadomić fakt, że rozporządzenia wydawane były z dużym przesunięciem w czasie w stosunku do momentu sformułowania delegacji do ich wydania.

Dobór powyższych przedziałów dokonany został z uwzględnieniem terminów, w których przeprowadzane były duże reformy administracji publicznej oraz zmiany systemu prawnego po uchwaleniu obowiązującej obecnie Konstytucji, a także znaczące zmiany techniczne i technologiczne, w istotny sposób wpływające na zasady funkcjonowania geodezji i kartografii, w administracji i wykonawstwie.
Mimo 48 działań na bazie 30 delegacji do chwili obecnej nie zrealizowano 4 delegacji, w tym 2 obligatoryjnych.

Zaprezentowane poniżej informacje o datach wydania rozporządzeń i ich kolejnych nowelizacjach dają pewien obraz dotychczasowego tępa wydawania i nowelizowania przepisów wykonawczych, ale również potrzeb regulacji szczegółowych niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania dziedziny. Jeśli przez 10, a nawet 19 lat nic nie było w stanie wymusić powstania rozporządzenia, a dziedzina geodezji funkcjonowała i miała się dobrze może to być sygnałem, że niektóre rozporządzenia nie były w ogóle potrzebne. Obraz jest dosyć smutny.

Największą dbałość o aktualność, a może o inne sprawy poprzez częste nowelizacje, obserwuje się dla delegacji dotyczącej organizacji Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, opłat za czynności związane z prowadzeniem zasobu oraz uprawnień zawodowych. Niestety nie można zaobserwować zmian, które byłyby reakcją na zmieniającą się sytuację techniczno technologiczną, a przecież ostatnie lata przyniosły również w naszej dziedzinie REWOLUCJĘ.

Poniżej przedstawiam szczegółową analizę poszczególnych delegacji ustawowych do wydania przepisów wykonawczych do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ocenę poszczególnych rozporządzeń, a także propozycje kierunków zmian tych przepisów.

Powyższe rozważania przeprowadziłam przy założeniu, że działania naprawcze rozporządzeń prowadzone będą pod rządami obecnie obowiązującej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stan taki powoduje, że rozporządzenia mogłyby być nowelizowane w ograniczonym zakresie.
Podjęcie kompleksowych prac legislacyjnych dotyczących zarówno ustawy jak i przepisów wykonawczych powinno być poprzedzone rozpracowaniem fundamentalnych dla geodezji problemów. Oto niektóre z nich.

Nie są to wszystkie problemy i pytania jakie powinny być pilnie rozstrzygnięte zanim zaczniemy pisać ustawę z jej przepisami materialnymi i delegacjami dla uregulowań szczegółowych. Moim zdaniem nie wolno zostawiać żadnego zapisu starej ustawy tylko dlatego, że istniał przez wiele lat. Nie stać nas na utrzymywanie przeogromnych zbiorów do których nikt nie zagląda i których nie udostępniamy za darmo, czy za małe lub wielkie pieniądze.
Utrzymanie zasobu będzie miało wtedy sens jeśli będzie on potrzebny społecznie, a nie tylko dla środowiska geodezyjnego, rozkoszującego się jego posiadaniem, wyjątkowością w skali światowej i przywilejami w korzystaniu z niego. Wyodrębnienie zawodu geodety wymaga jego prawnej ochrony poprzez uprawnienia geodezyjne lub administracyjne potwierdzanie prawa wykonywania zawodu. Uznanie geodezyjnych rejestrów jako referencyjnych dla innych dziedzin wzmocni rolę geodezji, ale podniesie również poprzeczkę poziomu wykonywania zadań zarówno w aspekcie rzetelności, ale także poziomu technicznego i sprawności organizacyjnej.