Wiesława Worożańska-Skorupka
Urząd Miasta Świnoujścia
System Informacji Przestrzennej w zarządzaniu Świnoujściem - miastem na prawach powiatu..

W listopadzie 2004 roku Urząd Miasta Świnoujścia ogłosił przetarg na zamówienie publiczne pn. „Dostawa oprogramowania SIP wraz z jego wdrożeniem” w wyniku którego została wybrana oferta Konsorcjum firm z Łodzi; Aplikom 2001 Sp. z o.o. i CADExpert Sp. z o.o. Przedmiotem zamówienia była dostawa, instalacja, konfiguracja, parametryzacja oraz uruchomienie systemu niezbędnego do udostępniania posiadanych w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej jak również w wydziałach Urzędu Miasta Świnoujścia zasobów/baz w środowisku Internet.

Cel wdrożenia Systemu

Strategicznym i nadrzędnym celem wdrożenia Systemu Informacji Przestrzennej (SIP) dla miasta Świnoujścia, było zbudowanie zintegrowanego i jednolitego systemu zarządzania bazami ( zasobami) prowadzonymi przez MODGiK i wydziały Urzędu Miasta Świnoujścia, których bazy były prowadzone w różnej formie i w różnych oprogramowaniach.

Zasoby Wydziałów dostarczyły obszerną i wszechstronną wiedzę o obszarze, która po wprowadzeniu do Systemu stała się dostępna na każdym stanowisku pracy w jednym czasie i formie dostosowanej do aktualnych potrzeb.

Działania, które pozwoliły na stworzenie jednolitego i zintegrowanego systemu polegały na:

  1. zgromadzeniu, weryfikacji, uzupełnieniu oraz częściowo przetworzeniu zasobów graficzno-opisowych do postaci cyfrowej,
  2. aktualizowaniu baz danych
  3. stworzeniu wzajemnych relacji miedzy bazami poszczególnych wydziałów,
  4. maksymalnym uproszczeniu dostępu do informacji dla pracowników Urzędu,
  5. wyeliminowaniu powielania informacji,
  6. zredukowaniu kosztów i zwiększeniu efektywności pracy w Urzędzie.

Organizacja Systemu

System Informacji Przestrzennej obejmuje praktycznie wszystkich urzędników wykorzystujących w swojej pracy informacje przestrzenne.
Utworzono pięć podstawowych obszarów działania SIP.

  1. Obszar komórki SIT (Systemu Informacji o Terenie).
    Funkcje tej komórki będą realizowane przez Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Świnoujściu. Komórka ta działa w oparciu o ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne i związane z nim rozporządzenia wykonawcze, a także zarządzenia Prezydenta Miasta.
    Główne zasoby danych SIT to przede wszystkim: aktualizowane przez Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowią wraz ze skanowanymi mapami topograficznymi, przetworzonymi zdjęciami lotniczymi i mapą zasadniczą, układ odniesień przestrzennych dla Systemu Informacji Przestrzennej, dostępny wszystkim pracownikom Urzędu.
  2. Obszar komórki Systemu Informacji Przestrzennej.
    Komórka ta zlokalizowana jest na stanowisku ds. Informatyki, zajmować się będzie szeroko rozumianym rozwojem SIP, w tym również nadzorem nad prowadzeniem fakultatywnych (nie prowadzonych przez komórkę SIT) baz danych i tworzonych na ich podstawie, na potrzeby wydziałów i jednostek miejskich, cyfrowych map tematycznych i informacji opisowych.
    Zakres czynności komórki SIP to obsługa techniczna systemu, pozyskiwanie nowych źródeł danych i zakładanie baz oraz ich wzajemna integracja, pozyskiwanie odpowiedniego oprogramowania aplikacyjnego, analiza i przygotowywanie niestandardowych zestawień i raportów, tworzenie nowych kompozycji mapowych w powiązaniu z fakultatywnymi bazami danych i ich udostępnianie.
    Ze względu na konieczność wykorzystania przy prowadzeniu Systemu oprogramowań geodezyjnych i specjalistycznych technik komputerowych, komórkę tę musi tworzyć zespół doświadczonych osób z zakresu geodezji i informatyki, aby warunek ten został spełniony obecna komórka SIP wymaga rozbudowania kadrowego.
  3. Obszar wydziału/jednostki organizacyjnej.
    Jest to kluczowy dla rozwoju systemu poziom składający się z głównych twórców i odbiorców fakultatywnych baz danych. Bierny dostęp (nie zezwalający na wprowadzanie zmian) do podstawowych modułów systemu posiadają praktycznie wszyscy urzędnicy. W każdym z wydziałów/jednostek organizacyjnych prowadzone są i na bieżąco aktualizowane, w różnych oprogramowaniach, przez wytypowaną w danym wydziale osobę lub osoby, bazy opisowe i graficzne, które są gromadzone lokalnie na serwerach. Dane opisowe kojarzone są z elementami graficznymi wydziału lub innych wydziałów na podstawie unikalnych identyfikatorów w odpowiednio zdefiniowanych tabelach bazy danych. Wytypowana osoba w wydziale odpowiada również za kontakty z komórką SIP.
    Głównymi wydziałami Urzędu Miasta, które posiadały i na potrzeby wdrożenia udostępniły swoje zasoby do SIP są:
  4. Obszar instytucji zewnętrznej.
    Udział w systemie podmiotów zewnętrznych wymaga ścisłego określenia zakresu dostępu do danych SIT/SIP, technologii wymiany informacji, a także wysokości opłat muszą być określone przez stosowną umową cywilno-prawną. Przykłady takich podmiotów, które mogłyby uczestniczyć w rozbudowie Systemu to np. Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o., Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej, Straż Pożarna, lokalny dostawca Internetu itd.
  5. Obszar indywidualnego odbiorcy informacji.
    Ten obszar dotyka mieszkańca, potencjalnego inwestora, turysty, korzystającego z ogólnodostępnych warstw informacyjnych SIP za pomocą Internetu. W przyszłości można wykorzystać mapę internetową do komunikacji dwukierunkowej - odpowiednie aplikacje komputerowe mogą umożliwiać wprowadzanie na mapę informacji np. o nielegalnych wysypiskach odpadów, ubytkach w nawierzchni jezdni, lokalizacji awarii wodociągu itd.;

Strategia wdrożenia

Koncepcja wdrożenia SIP zakładała etapową realizację Systemu. Przyjęcie takiej metodyki wdrożenia pozwala na zwiększenie elastyczności implementacji SIP , dostosowanie tempa wdrożenia do posiadanych zasobów, możliwość rewizji koncepcji po zakończeniu każdego etapu, a przede wszystkim - możliwości osiągnięcia konkretnych efektów po zakończeniu każdego z etapów bez konieczności oczekiwania na finalizację całego procesu wdrożeniowego. Proces ten został podzielony na następujące etapy:

  1. pilotażowe wdrożenie systemu w sposób określony w postępowaniu przetargowym ;
  2. stworzenie oprawy organizacyjnej i formalno-prawnej Systemu
  3. weryfikacja, integracja i ewentualne uzupełnienie kluczowych dla funkcjonowania Systemu baz danych:
    1. integracja części graficznej i opisowej:
    2. uzupełnienie bazy danych w zakresie nazewnictwa ulic i numeracji porządkowej nieruchomości o punkty adresowe;
    3. uzupełnienie postaci cyfrowej legendy planów zagospodarowania przestrzennego pod kątem ich publicznej prezentacji w Internecie;
    Wiarygodna i pełna baza punktów adresowych stała się podstawą do integracji praktycznie wszystkich fakultatywnych baz danych.
  4. uruchomienie mapowego serwera internetowego Urzędu Miasta Świnoujścia służącego jednocześnie za serwer SIP dla jednostek organizacyjnych UM, a także instytucji zewnętrznych nie połączonych z urzędem wydzieloną siecią komputerową;
  5. opracowanie i wdrożenie aplikacji dedykowanych SIP umożliwiających poszczególnym wydziałom i jednostkom organizacyjnym urzędu wprowadzanie, aktualizację, integrację i udostępnianie specyficznych dla nich fakultatywnych w rozumieniu Prawa Geodezyjnego baz danych;
  6. sukcesywne włączanie do systemu instytucji zewnętrznych.

Ocena funkcjonowania SIP

Po krótkim okresie wdrożenia SIP w Urzędzie Miasta Świnoujścia, stwierdzam, że istnieje duże zainteresowanie systemem wśród tych pracowników, dla których korzystanie ze zintegrowanej bazy, pozwala przy biurku uzyskać wszystkie niezbędne informacje o aktualnie rozpatrywanych obiektach, a atrybuty opisowe i graficzne pozwalają na wybranie i zlokalizowanie danego obiektu pośród innych znajdujących się na mapie.
Zlokalizowanie obiektu na mapie pozawala w dalszej kolejności np. dokonywać pewnych analiz w stosunku do obiektów sąsiednich, itp.

Komendant Straży Pożarnej w Świnoujściu widzi wykorzystanie Systemu dla potrzeb Straży Pożarnej, po wprowadzeniu dodatkowych specjalistycznych informacji niezbędnych przy akcjach pożarniczych, jak np. lokalizacji hydrantów w mieście.

Po upublicznieniu w 2006 roku Systemu Informacji Przestrzennej miasta Świnoujścia, po odpowiednim odfiltrowaniu, na stronie internetowej, na pewno zainteresowanie innych podmiotów i służb będzie zdecydowanie większe, co pozwoli wzbogacić zasób informacji przekazywany drogą internetową.

Sukcesywna rozbudowa, pozwoli uzyskać przewagę w zakresie atrakcyjności inwestycyjnej w stosunku do sąsiednich miast i gmin poprzez maksymalizację jakości i minimalizację czasu procesu obsługi potencjalnych inwestorów i mieszkańców z wykorzystaniem zaawansowanych technologii i informatycznych

Koncepcja dalszego rozwoju SIP
  1. zaangażowanie wydziałów Urzędu Miasta do tworzenia bądź uporządkowania istniejących własnych zasobów, celem udostępnienia do SIP,
  2. stworzenie na bazie SIP profesjonalnej strony internetowej, która będzie promowała nasze miasto, ułatwi pozyskiwanie rzetelnej informacji przez przyszłych użytkowników w tym potencjalnych inwestorów, poprawi również konkurencyjność miasta w pozyskiwaniu środków z funduszy strukturalnych,
  3. usprawnienie obsługi obywatela przez wprowadzenie technik internetowych,
  4. zwiększenie kadry obszaru komórki SIP,
  5. włączenie firm i instytucji współpracujących z UM do rozbudowy SIP.