Certyfikacja systemów zarządzania jakością w organizacjach branży geodezyjno-kartograficznej, w obecnych i nadchodzących uwarunkowaniach gospodarczych i prawnych wynikających z współpracy międzynarodowej, integracji z krajami Unii Europejskiej, staje się wymaganiem stawianym nie tylko przez klienta, bezpośredniego odbiorcę naszych prac ale również staje się wyznacznikiem poziomu funkcjonowania rodzimej, profesjonalnej kadry geodezyjnej, firm, instytucji. W tej sytuacji, zyskiem po naszej stronie jaki niesie certyfikat, staje się optymalizacja organizacji pracy w placówkach naszej branży i wysoka jakość produktów i usług oraz wynikająca z niej właściwa jakość tej części majątku narodowego jakim jest państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny. Realizowany w IGiK na podstawie umowy z GUGiK i KBN oraz przy współdziałaniu z KZPFG-K projekt zmierza w kierunku umożliwienia certyfikowania wdrożonych systemów zarządzania jakością w firmach i jednostkach geodezyjno-kartograficznych i ich zgodności z normą ISO 9001.
Przypomnijmy, że określenie systemu zarządzania jakością mówi o zarządzaniu organizacją/instytucją odpowiadającym realizacji polityki jakości, prowadzonej przez kierownictwo firmy, której celem jest zadowolenie klienta otrzymującego produkt zgodny z jego wymaganiami oraz rozwój i doskonalenie procesów i personelu tej organizacji. Odpowiednia, wymagana dokumentacja takiego wdrożonego systemu oraz jego funkcjonowanie zgodne z wymaganiami normy ISO 9001:2000 (lub inaczej: PN-EN ISO 9001:2001 - jako norma polska wydana była w roku 2001), potwierdzone pozytywnym wynikiem auditu Jednostki Certyfikującej dają podstawę do przyznania instytucji Certyfikatu. Tak więc organizacja może ubiegać się o certyfikat jeśli posiada następujące dokumenty systemowe:
Certyfikat przyznaje taka Jednostka Certyfikująca, która uzyskała akredytację powołanego ustawowo Polskiego Centrum Akredytacji.
Jednostka, aby uzyskać akredytację musi spełniać szereg warunków wynikających z jej roli. Jej polityka jakości, organizacja pracy i dokumentacja muszą odpowiadać wymaganiom jakie są stawiane jednostkom certyfikującym systemy zarządzania jakością. Są one określone przede wszystkim przez normę PN-EN 45012:2000 "Wymagania ogólne dotyczące jednostek prowadzących ocenę oraz certyfikację/rejestrację systemów jakości". Weryfikacji spełnienia tych wymagań dokonuje Polskie Centrum Akredytacji w wyniku odpowiedniego postępowania, w tym również przeprowadzenia auditu w Jednostce. Akredytacja Jednostki Certyfikującej w Polskim Centrum Akredytacji uprawnia ją do prowadzenia procesów certyfikacji i przyznawania certyfikatów oraz ich nadzorowania.
W trakcie realizacji projektu, którego głównym wykonawcą jest Główny Urząd Geodezji i Kartografii a realizatorem prac badawczo-wdrożeniowych jest Instytut Geodezji i Kartografii, zgodnie z założeniami tego projektu została utworzona jednostka certyfikująca systemy zarządzania jakością. Jednostkę tę utworzono w
IGiK pod nazwą Ośrodek Certyfikowania Jakości w Geodezji i Kartografii ( OCJ ).Dotychczasowa działalność tej Jednostki skupia się na realizacji zadań projektu a w tym między innymi na:
W momencie redagowania niniejszego tekstu Ośrodek Certyfikowania Jakości ma za sobą audit przeprowadzony przez auditorów Polskiego Centrum Akredytacji oraz wykonanie auditu jednej z firm geodezyjno-kartograficznych, który był obserwowany i oceniany przez auditora PCA. Ocena ogólna dokumentacji, auditów i prowadzenia spraw certyfikacji przez Ośrodek wypadła pomyślnie. Obecnie oczekujemy na oficjalne stanowisko PCA w sprawie naszego wniosku o akredytację i ewentualne uwagi i zalecenia
.Wdrażanie systemów zarządzania jakością oraz certyfikacja organizacji geodezyjno-kartograficznych mogą stanowić podstawowe elementy programu jakości w całej działalności geodezyjnej i kartograficznej. Jeśli chodzi o organizacje (firmy, instytucje), to systemy jakości powinny być wdrażane i funkcjonować zarówno w firmach i przedsiębiorstwach zajmujących się wykonawstwem prac geodezyjnych i kartograficznych jak i w ośrodkach dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wszystkich szczebli. Taki stan tworzyłby układ komplementarny, zapewniający wysoki poziom usług i dokumentów. Potrzeba dążenia do takiego celu wydaje się oczywista.
Aby osiągnąć w pełni takie możliwości niezbędne jest również:
Jakie są drogi realizacji takiego programu? Wnioskując z analizy obecnej sytuacji w branży oraz bieżących i przyszłych potrzeb, realizacja programu powinna prowadzić do:
Instytut Geodezji i Kartografii utworzył jednostkę certyfikującą systemy zarządzania jakością czyli Ośrodek Certyfikowania Jakości w Geodezji i Kartografii i rozpoczął działalność na tym polu. W dalszej działalności IGiK chce doprowadzić do uzyskania statusu laboratorium akredytowanego dla pracowni atestacji dalmierzy. Dalej, akredytacją należy objąć również laboratorium badania innych instrumentów i narzędzi pomiarowych.
W konsekwencji realizacji przedstawionego podejścia do programu jakości widzimy potrzebę oraz podejmujemy działania w kierunku utworzenia akredytowanego laboratorium testowania i certyfikowania narzędzi i systemów informatycznych stosowanych w geodezji i kartografii.
Podejmujemy również zagadnienie związane z możliwością certyfikowania personelu jednostek wykonawstwa i nadzoru geodezyjno-kartograficznego w oparciu o polskie i międzynarodowe normy jakości.
Zapewnienie jakości w dziedzinie geodezji i kartografii wobec dużej liczby jednostek wykonawstwa oraz wobec potrzeby utrzymania odpowiedniego poziomu państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w warunkach gospodarki rynkowej, staje się możliwe dzięki standaryzacji jakości. Wprowadzenie zasad i standardów międzynarodowych umożliwia tu najlepsze rozwiązania. Realizację programu jakości z zastosowaniem wymagań międzynarodowych norm jakości ISO rozpoczęto w polskiej geodezji i kartografii. Normy ISO rodziny 9000 opracowane są w celu wspomagania wszelkich organizacji we wdrażaniu i skutecznym działaniu systemów zarządzania jakością. Instytut Geodezji i Kartografii będąc realizatorem projektu dotyczącego systemów jakości w geodezji i kartografii tworzy w kolejnych etapach elementy takiego systemu. Obecny stan przygotowania naszych firm i organizacji oraz stan wiedzy i rozumienia tych zagadnień przez środowisko geodezyjne i kartograficzne pozwala nakreślić program skutecznego dostosowania branży do międzynarodowych wymagań jakościowych z jednoczesną optymalizacją organizacji pracy i funkcjonowania naszych jednostek. Należy jednak podkreślić, że wszelkie uproszczone podejścia do zarządzania jakością i traktowanie certyfikatu tylko jako uciążliwej formalności nie prowadzą do trwałych sukcesów firmy ani też do jej rozwoju. Wdrożenie systemu zarządzania jakością w firmie, to jej doskonalenie. Certyfikat powinien być traktowany jako osiągnięcie, które przede wszystkim zobowiązuje a dzięki temu wspomaga rozwój.
Warszawa, we wrześniu 2002.