Lech Rybałko

BIPROGEO SA - Wrocław

Stanisław Zaremba

EGIB - Lublin

Zintegrowany system obsługi Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej
(praktyczne zastosowanie konfiguracji oprogramowania GEOADMIN i OSKAR)

Wstęp

W dobie rozwoju gospodarki rynkowej w naszym kraju obserwujemy olbrzymi wzrost popytu na informację przestrzenną zawartą na nośnikach elektromagnetycznych. Kształtowanie w tych warunkach podaży geoinformacji wymaga profesjonalnego zarządzania tego rodzaju danymi, co z kolei wymusza opracowanie odpowiednich instrumentów do efektywnego gromadzenia, aktualizacji i udostępniania ich zainteresowanym stronom. Odpowiednie szczeble administracji państwowej i samorządowej, w tym głównie ośrodki dokumentacji geodezyjno-kartograficznej (ODGiK) dysponujące największą ilością danych o charakterze przestrzennym, muszą podejmować zadania w zakresie opracowania struktur funkcjonowania systemów geoinformacyjnych z uwzględnieniem w swej działalności marketingowej urzędów i instytucji różnego szczebla oraz firm i osób prywatnych.

Bardzo duże zainteresowanie informacją przestrzenną, szczególnie w dobie internatu umożliwiającego już obecnie korzystanie (udostępnianie, sprzedaż) geoinformacji w czasie rzeczywistym, a w niedalekiej przyszłości wykonywanie określonych analiz przestrzennych, czy kompleksowych projektów technicznych (np. uzgodnienia na poziomie ZUD) tylko potwierdza postawioną na wstępie tezę. Wiedza w tym zakresie wydaje się być dostateczna aby przyjąć, że minął już okres fascynacji kolorowymi obrazkami komputerowymi, prezentacji rozwiązań arumacyjnych efektownych pod względem wizualnym, czy też wdrażaniem rozwiązań nie spełniających podstawowych założeń prawnych, systemowych i strukturalnych.

Techniczne uwarunkowania niezawodnego funkcjonowania systemu geoinformacyjnego w ODGiK.

Wdrażanie systemów geoinformacyjnych to głównie budowa baz danych. Sposób organizacji i budowy (lub modernizacji) baz danych powinien być ściśle zdefiniowany i ukierunkowany, aby w przyszłości mógł podlegać odpowiednim regułom funkcjonalnym. Zasoby baz danych nie mogą podlegać okresowej wymianie, lecz ciągłej aktualizacji. Implementowanie nowych modeli danych musi być związane z transformacjami danych ze starego modelu.

Wymienione elementy czynią bardzo ważnym temat zarządzania i administrowania danymi, który określić można jako interfejs baz danych (administracja zbiorów danych - metadanych, definiowanie rodzajów zapytań, administracja praw dostępu, kontrola wymiany danych). Zagadnienia te, wymagające dużej wiedzy i doświadczenia, w znacznym stopniu rozwiązywane są na poziomie dostępnego oprogramowania baz relacyjnych, w szczególności bazy Oracle.

System geoinformacyjny, pod względem logicznym, opiera się na dwóch zbiorach (bazach) o odmiennych cechach:

• Baza graficzna: zbiór obiektów mających przede wszystkim reprezentację graficzną (opisywaną za pomocą elementów wektorowych), ale posiadających również cechy określające miejsce w przestrzeni, zapis relacji przestrzennych (topologię) oraz geometrię. Pojęcie to obejmuje również dane rastrowe (np. zeskanowane mapy, obrazy lotnicze i satelitarne, inne elementy dokumentacji geodezyjno-kartograficznej).
• Baza opisowa: pojęcie to obejmuje zbiór danych o elementach przestrzeni opisanych przez informacje tekstowe (ciąg znaków alfanumerycznych) usystematyzowanych w postaci tablic i słowników powiązanych wzajemnymi relacjami.

Nowoczesny system geoinformacyjny, oparty o bazę Oracie, integruje w jednorodnym środowisku wszystkie elementy baz (graficznych i opisowych) tworzące kompletny pakiet informacyjny, gwarantując stabilność i bezpieczeństwo danych. Oznacza to, że pod względem strukturalnym, baza graficzna tożsama jest z bazą opisową - wszystkie obiekty przechowywane są w relacyjnie powiązanych tablicach. Z punktu widzenia np. administratora bazy, oba zbiory tworzą jeden, spójny zasób. Przyjęcie zintegrowanego modelu danych zasobu, gwarantuje m.in.

• skalowalność i przenaszalność zasobu oraz samego systemu,
• łatwość administrowania zasobem,
• możliwość równoczesnego i bezkonfliktowego dostępu do usług świadczonych przez system,
• możliwość wykorzystania technik replikacji w optymalizacji procesów przetwarzania i agregacji danych,
• przeniesienie operacji wymagających zaawansowanych obliczeń, czy dostępu do zasobu na stronę serwera, dostarczanie przez serwer specjalistycznych funkcji, analiz innym aplikacjom,
• zapewnienie spójności danych, minimalizację redundancji zasobu,
• wielopoziomowy mechanizmem ograniczenia i kontroli dostępu do zasobu - podniesienie stopnia zabezpieczenia danych,
• łatwość i szybkość pozyskiwania danych z różnych baz tematycznych, automatyzację procesu weryfikacji danych,
• przyspieszenie emisji dokumentów,
• możliwość prowadzenia bardzo szerokiego spektrum analiz i statystyk,
• gromadzenie zasobu w warstwie opisowej i graficznej,
• aktualizację (z archiwizacją),
• przeszukiwanie zasobu wg dowolnie wybranych kryteriów tekstowych,
• przeszukiwanie zasobu wg kryteriów graficznych (analizy przestrzenne, analizy obiektowe),
• raportowanie - tworzenie bilansów, wyciągów, raportów, zestawień,
• integrację (DDE, OLE2) z tzw. pakietami biurowymi, np. Microsoft Orfice,
• pracę w środowisku wielodostępnym z jednoczesnym uniezależnieniem od przyjętej warstwy systemowej.

Dzięki zastosowaniu technologii relacyjnej bazy danych Oracie, system geoinformacyjny jest systemem otwartym, skalowalnym i niezależnym od stosowanych platform sprzętowo-systemowych. Technologia oparta na tej bezpiecznej i stabilnej, powszechnej wśród profesjonalistów bazie danych, gwarantuje możliwość integracji nie tylko kluczowych jego elementów ale także innych modułów (aplikacji) wspierających zarządzanie w innych obszarach. Tendencja do integracji funkcjonujących równolegle systemów, czy choćby wymiany danych pomiędzy nimi, jest obecnie bardzo wyraźnie widoczna. W szybkim tempie przebiega również proces standaryzacji, którego nieuchronną konsekwencją jest naturalna eliminacja rozwiązań słabych, bazujących na przestarzałych lub niepopularnych technologiach. Ich miejsce zajmują systemy nowoczesne, wydajne i bezpieczne, oparte o bazy relacyjne. Za przykład takich zintegrowanych rozwiązań mogą posłużyć opisane w dalszej części systemy OSKAR i GEOADMIN firmy BIPROGEO SA.

Uwarunkowania formalno - prawne zintegrowanego systemu geoinformacyjnego dla ODGiK.

Ewidencja gruntów i budynków, dzięki zmianom legislacyjnym i organizacyjnym w naszym kraju, ulega stopniowemu przekształceniu w zintegrowany system katastralny. Niewątpliwie pierwszym krokiem na drodze do budowy polskiego katastru było Rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. Wprowadziło ono szereg nowych i jakże niezbędnych unormowań dotyczących sfery prawnej, technicznej i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków - systemu stanowiącego podstawę tworzenia krajowego systemu informacji o terenie. Jednym z istotnych elementów rozporządzenia było usankcjonowanie pojęcia mapy numerycznej oraz wyraźne wskazanie na potrzebę ścisłej integracji danych geometrycznych i opisowych. Słowo integracja pojawiło się w rozporządzeniu również w innym wymiarze oznaczającym m. in. powiązanie katastru z urzędowymi bazami osobowo-adresowymi (PESEL, REGON), księgami wieczystymi, rejestrami gospodarstw rolnych, rejestrami dróg publicznych oraz innymi systemami, dla których dane ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę ich funkcjonowania.

Uregulowania prawne oraz techniczne wynikające z obecnie obowiązujących przepisów Rozporządzenia Ministra Polityki Regionalnej i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz standardów technicznych projektu instrukcji G-5, wskazują na potrzebę dalszego rozwoju stosowanych technologii informatycznych, z wyraźnym wskazaniem na zastosowanie oprogramowania relacyjnych i obiektowych baz danych.

Przeprowadzana w sposób z góry zaplanowany modernizacja ewidencji jest zespołem działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych mających na celu:

• uzupełnienie oraz modyfikację dotychczasowych baz danych ewidencyjnych, tak aby dane te odpowiadały pod względem zakresu informacji, ich struktury, zasad identyfikacji wymaganiom Rozporządzenia,
• poprawę funkcjonowania informatycznych systemów dotychczas obsługujących bazy danych ewidencyjnych.

Rozporządzenie podaje harmonogram realizacji prac dotyczących modernizacji ewidencji, przy czym uruchomienie informatycznego systemu, mogącego sprostać stosunkowo wysokim wymaganiom technicznym i organizacyjnym nowoczesnego katastru nieruchomości zaplanowane jest w skali kraju na koniec roku 2003. Przy obecnym stanie finansów publicznych, a przecież z tych środków zadanie to będzie realizowane, podane w § 80 Rozporządzenia terminy wydają się zbyt napięte. Jednak w tym momencie nasuwa się pytanie, czy przyspieszenie prac nad unowocześnieniem polskiego katastru nie powinno stanowić jednego z istotnych celów ratowania budżetu państwa oraz ożywienia działalności samorządów terytorialnych?

Biorąc za podstawę podane w Rozporządzeniu terminy, podejmowane przez nieliczne zespoły autorskie firm informatycznych działania zmierzające do utworzenia poprawnych pod względem merytorycznym oraz efektywnych aplikacji oprogramowania baz danych ewidencyjnych należy zaliczyć do niezwykle pożytecznych, choć trochę ryzykownych przedsięwzięć.

Podczas projektowania systemu katastralnego OSKAR w wersji odpowiadającej obecnym przepisom, autorzy zwrócili szczególną uwagę na problemy dotyczące:

• modyfikacji modelu bazy danych wynikającej z konieczności redefinicji, w nawiązaniu do treści Zał. 4 Rozporządzenia - "Wymiana i udostępnianie danych bazy danych ewidencyjnych" -obiektów oraz ich relacji, a przede wszystkim poszerzenia przedmiotów ewidencyjnych o nieruchomości lokalowe,
• pełnej integracji ewidencyjnych danych przestrzennych z ewidencyjnymi danymi opisowymi,
• zmian w identyfikacji obiektów oraz zakresu informacyjnego atrybutów,
• konieczności realizacji nowych procedur wynikających z funkcji prowadzenia ewidencji, w tym:
  • zapewnienie pełnej automatyzacji, wewnętrznej spójności i dokumentowania aktualizacji operatu ewidencyjnego,
  • zapewnienie ochrony danych przed ich utratą, zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją, nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem,
  • archiwizacji danych zmienionych w trakcie aktualizacji,
  • udostępnianie danych ewidencyjnych w zmienionej formie w postaci: raportów podstawowych i pomocniczych, mapy ewidencyjnej, zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wypisów i wyrysów, wykonywanych na potrzeby różnych użytkowników,
• wykonywania wymaganych analiz przestrzennych, związanych z funkcjami systemu oraz wymaganiami użytkowników.

Tworzony dla ODGiK system geoinformacyjny, obok prawnych uwarunkowań dotyczących katastru, powinien uwzględniać również podstawowe funkcje z zakresu zarządzania państwowym zasobem geodezyjnym i kartograficznym, z zachowaniem zasad wynikających z przepisów:

• Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U. nr 49 poz. 493)
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1998 r. - w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie,
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 14 listopada 2000 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego,
• projektów standardów technicznych 0-3 i 0-4.

Obiektowy system katastralny OSKAR.

W ostatnich latach, notujemy wzrost liczby implementacji systemów informatycznych, umożliwiających prowadzenie katastru nieruchomości. Wejście w życie w 1996 roku rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków mocno przyspieszyło ich rozwój, definiując jednocześnie szczegółowy zakres danych oraz ich ogólną strukturę logiczną. Jednak tylko nieliczne systemy osiągnęły dziś pełną funkcjonalność i sprawność.

Firma BIPROGEO SA, jako jedna z pierwszych, bo już w 1993 roku zaoferowała kompleksowy, zintegrowany system katastralny mterSEG, proponując w tej dziedzinie nowatorskie rozwiązania oparte na zastosowaniu bazy danych Oracie.

Efektem najnowszych prac BIPROGEO SA jest oprogramowanie OSKAR, które nie tylko spełnia wymogi prawa oraz standardów technicznych, ale również pozostaje w dużej mierze oprogramowaniem elastycznym, szczególnie pod względem możliwości współpracy z systemami analitycznymi z grupy produktów GIS (MicroStation Geographics, MGE, Geomedia, itp.). Charakteryzując ten system, przede wszystkim wskazać należy na jego wewnętrzną integralność, co oznacza równoczesny zapis danych opisowych oraz geometrii obiektów i przestrzennych relacji między nimi w relacyjnej bazie danych. Prezentacja graficzna obiektów mapy numerycznej tworzona jest na bieżąco (generowana) na podstawie danych przechowywanych i modyfikowanych bezpośrednio w bazie Oracie. OSKAR dysponuje własnym, prostym edytorem graficznym, umożliwiającym prezentację mapy oraz dokonywanie podstawowych zmian ewidencyjnych - podział, scalenie, rozgraniczenie.

W przypadku systemu OSKAR duże znaczenie ma wysoka stabilność pracy oraz bezpieczeństwo danych przechowywanych w tablicach Oracle'a. Zasób przechowywanych informacji ewidencyjnych w bazie musi być zabezpieczony przed zniszczeniem, awarią systemu jak również przed ingerencją osób nieuprawnionych. Ochrona danych może być tu zróżnicowana tematycznie (przywileje uzyskiwane poprzez podanie nazwy użytkownika i hasła dostępu) oraz obiektowo (zabezpieczenie każdej z tablic poprzez określenie poziomu uprawnień, np. "zapis", "odczyt", "aktualizacja"). OSKAR w pełni wykorzystuje te zasady, oferując dodatkowo zestaw narzędzi administratorskich.

Podstawowe moduły oprogramowania OSKAR.

Do podstawowych modułów, na podstawie których zorganizowana jest praca OSKARA należą:

• EWIDENCJA,
• POWIĄZANIA,
• NDZ,
• ZMIANY,
• MAPA,
• USTAWIENIA.

Moduł POWIĄZANIA umożliwia wyświetlenie zawartości bazy bezpośrednio związanej z wybranym rodzajem obiektów. Program znajduje i wyświetla wzajemne relacje i zależności pomiędzy wybranymi obiektami bazy danych, jak również udostępnia zestaw odpowiednich raportów związanych z tymi obiektami.

Bezpośrednio związane ze sobą moduły NDZ i ZMIANY pozwalają na tworzenie i zarządzanie dziennikiem zmian oraz przeprowadzanie wszystkich możliwych prawnie zmian w ewidencji (rys.2). W systemie można przeprowadzić zmiany geometryczne, takie jak: podziały, scalenia, rozgraniczenia działek (również analogiczne zmiany w warstwie klasyfikacji gruntów) oraz zmiany stanu prawnego nieruchomości. Dzięki prowadzonemu rejestrowi modyfikacji w sposób krokowy, od pierwszej do ostatniej wprowadzonej zmiany, możliwe jest zawsze całkowite odtworzenie historii. Dotyczy to również historii prowadzonej przy pomocy oprogramowania wykorzystywanego wcześniej przez prowadzących ewidencję gruntów i budynków (np. w systemach MSEG, EGBIII, RADDC, itp.), jednak wymaga bardzo starannego i umiejętnego transferu danych.

Moduł MAPA pozwala na obsługę mapy numerycznej oraz prezentację wyników analiz. Generowanie mapy odbywa się na bieżąco, zgodnie z określoną konfiguracją wizualnej prezentacji danych. Nie występuje w związku z tym potrzeba archiwizacji plików graficznych oraz nie występuje możliwość ingerencji w te pliki przez osoby nieupoważnione. Obiektowość oraz integralność danych geometrycznych i opisowych umożliwia uzyskiwanie na bieżąco informacji o konkretnej działce czy budynku, które zostały przedstawione graficznie na mapie (rys.3). Odwrotnie, wychodząc z poziomu informacji opisowej, możemy łatwo odszukać i wyświetlić odpowiedni fragment mapy przedstawiający daną działkę, kontur klasoużytku, bądź budynek.

Ostatni z omawianych modułów USTAWIENIA zawiera definicję podstawowych parametrów pracy systemu, jak również umożliwia modyfikację standardowych słowników oraz administrowanie prawami dostępu.

Projektując system autorzy pozostawili jako otwartą sprawę katastru fiskalnego. Możliwe jest umieszczenie w programie dodatkowego modułu realizującego zadania powszechnej taksacji oraz naliczającego wysokość podatku katastralnego. Już w swojej obecnej wersji program umożliwia gromadzenie informacji dotyczących szacowanych wartości nieruchomości, jak również pozwala wprowadzać dane o rejestrowanych w obrocie nieruchomościami cenach).

System zarządzania zasobami geodezyjnymi GEOADMIN.

Cechy charakterystyczne

• W systemie funkcjonują 3 zasadnicze rejestry, które gromadzą dane wymagane przez obowiązujące przepisy:
  • Dziennika Zamówień - DZ
  • Księgi Ewidencji Robót Geodezyjnych - KERG
  • Rejestru Zasobu - RZ
• Dane w poszczególnych rejestrach są zintegrowane, tzn. pozycje z rejestru KERG powiązane są z pozycjami w Dzienniku Zamówień, bezpośrednio z Dziennika Zamówień można rozliczyć zamówienie wystawiając fakturę, rozkompletowane pozycje w zbiorze KERG są powiązane z odpowiadającymi im pozycjami w Rejestrze Zasobu (rys.4).
• Dane w zbiorach zachowują ciągłość i nie są archiwizowane na koniec roku.
• System zapewnia pełną obsługę wykonawców geodezyjnych narzędzia, które udostępniając umożliwiają:
  • Przyjmowanie zgłoszeń robót geodezyjnych. Po wpisaniu zgłoszenia w KERG system automatycznie przechodzi do Dziennika Zamówień.
  • Wydawanie wytycznych oraz wydawanie materiałów do zgłoszonych robót. System wyszukuje wszystkie operaty i szkice, które dotyczą zadanego zakresu robót w zgłoszonej pracy i umieszcza je w wytycznych. Można zaznaczyć zakresy robót, przy czym zaznaczanie może odbywać się w dwóch trybach:
    • Działkami - wybór numeru działki z listy dostępnych
    • Graficznie - wybór zakresu roboty poprzez jego zaznaczenie na mapie numerycznej.
    
    Obszar można zaznaczyć: kwadratami sekcji mapy zasadniczej, prostokątem, wielokątem oraz konturem działki ewidencyjnej - jeśli istnieje numeryczna mapa ewidencyjna dla wskazanego obszaru. Istnieje także możliwość podczytania rastrów map zasadniczych i ewidencyjnych.
  • Rozliczanie robót geodezyjnych. Dziennik Zamówień jest ściśle zintegrowany z Fakturowaniem. Jeśli prace będą etapowane, możliwe będzie fakturowanie etapami.
• System zapewnia także obsługę klientów innych (nie wykonawców geodezyjnych) poprzez wprowadzanie zamówień bezpośrednio do Dziennika Zamówień.
• W systemie można założyć cały Rejestr Zasobu niezależnie od sposobu prowadzenia wybranych zbiorów tematycznych. W przypadku dokumentacji prowadzonej w postaci analogowej w systemie zapisywana jest informacja, gdzie można odnaleźć dany dokument. Dokument otrzymuje unikalny identyfikator identyczny z tym, jaki będzie posiadał w systemie. W miarę zapotrzebowania będzie można taką identyfikację połączyć z systemem kodów kreskowych. Dane Rejestru Zasobu mogą być zintegrowane z danymi z KERG.
• Możliwość skanowania materiałów analogowych (zarysy i szkice pomiarowe, opisy topograficzne punktów osnowy, itp.) i dołączania ich w postaci plików do wybranych dokumentów prowadzanych w zasobie.
• Możliwość prowadzenia pełnej ewidencji dotyczącej punktów osnowy geodezyjnej (dane opisowe, grafika, skany opisów topograficznych dołączone do odpowiednich dokumentów) i wykonywania różnych analiz np. typu "pokaż wszystkie punkty osnowy w promieniu 500 m"
• Integracja z systemem katastralnym Oskar w zakresie oznaczania obszaru robót za pośrednictwem listy działek i mapy ewidencyjnej.
• Eksport danych do formatu Excel oraz możliwość generowania raportów w formacie Word.

Podstawowe moduły systemu zarządzania zasobem geodezyjnym

• DZIENNIK ZAMÓWIEŃ - umożliwia wprowadzenie do ewidencji nowego zamówienia. Każde zamówienie zostaje zapisane z określonym typem. System wyróżnia trzy typy zamówień:
  • Zamówienie nie związane z żadną robotą geodezyjną, dotyczące np. wydania określonych materiałów z ODGiK
  • Zgłoszenie pojedyncze dotyczące jednej roboty geodezyjnej
  • Zgłoszenie zbiorcze dotyczące większej ilości robót geodezyjnych na wybranym obszarze.
  
  Jeśli zgłoszenie dotyczy pracy geodezyjnej, najpierw musi zostać wprowadzone do Księgi Ewidencji Zamówień Geodezyjnych. W Dzienniku Zamówień pojawia się ono jako nowe z uzupełnionym polem KERG, polami dotyczącymi dat oraz wypełnionym Asortymentem
• KSIĘGA EWIDENCJI ZAMÓWIEŃ GEODEZYJNYCH - umożliwia ewidencjonowanie robót geodezyjnych. Zgłoszenie w KERG można zapisać jako pojedyncze lub zbiorcze. Jeśli zostanie wybrana opcja Zgłoszenie Zbiorcze wszystkie roboty zgłoszone w zamówieniu są zapisywane pod jedną pozycją w Dzienniku Zamówień (rys.5). Kolejne pozycje w zbiorze KERG otrzymują kolejne numery w roku dla danej jednostki segregującej. Przy wprowadzaniu robót możemy opisując asortymenty korzystać z tego samego słownika, co w Dzienniku Zamówień.
• REJESTR ZASOBU- umożliwia prowadzenie następujących zbiorów tematycznych:
  • Karta mapy zasadniczej.
  • Karta mapy ewidencyjnej.
  • Zarysy pomiarowe.
  • Operaty zasobu przejściowego.
  • Operaty zasobu bazowego i użytkowego
  • Operaty zasobu prawnego.
  
  W Rejestrze Zasobu dostępne są narzędzia umożliwiające obsługę wypożyczeń. Możliwe są dwa warianty wypożyczeń:
  • Dla każdej pozycji w wybranym zbiorze dokumentów (tzn. mapy zasadnicze, mapy ewidencyjne, zasób przejściowy, zasób bazowy i użytkowy, prawny) dostępne są opcje do wypożyczenia lub zwrotu dokumentu, system przechowuje historię wypożyczeń dla każdego dokumentu. Kolorystycznie są zróżnicowane pozycje wypożyczone z zasobu oraz zalegające ze zwrotem.
  • Dla każdego wykonawcy zapisanego w słowniku prowadzonym przez system możemy wypożyczyć lub zwrócić wybrane dokumenty ze wszystkich dostępnych zbiorów. Podobnie jak w opcji powyżej system zapisuje historię wypożyczeń dla danej osoby.
  Z pozycji Rejestru Zasobu dostępny jest także moduł do obsługi osnów geodezyjnych (rys. 6). Moduł umożliwia:
  • doczytywanie do istniejącego zbioru z pliku tekstowego współrzędnych punktów osnowy geodezyjnej,
  • wydawanie w postaci pliku tekstowego dla wykonawcy wybranego zestawu punktów osnowy,
  • wyszukiwanie punktów osnowy na mapie w okręgu o zadanym promieniu, n- najbliższych punktów od wskazanego miejsca oraz w zadanym prostokącie,
  • tworzenie raportu o wyszukanych punktach (Rys.6)
  • doczytanie skanu opisu topograficznego punktu osnowy.
• FAKTUROWANIE - zawiera narzędzia, które umożliwiają:
  • wystawienie faktury na podstawie istniejących słowników lub też niezależnie od asortymentu słownikowego,
  • prowadzenie rejestru faktur wraz z wykonywaniem zestawień faktur przeterminowanych oraz przygotowywanie druków wezwań do zapłaty,
  • wykorzystanie gotowych cenników dotyczących usług ośrodka,
  • tworzenie i edycję istniejących słowników,
  • wystawianie korekt do wystawionych faktur z podaniem podstawy korekty,
  • wyszukiwanie faktur wg zadanych kryteriów,
  • drukowanie faktur.

PODSUMOWANIE

Przedstawione w referacie zagadnienia integracji systemów w ODGiK są ściśle związane z problemem wyboru docelowego, optymalnego modelu baz danych i środowiska programowego, jak również potrzeby wykorzystania już istniejących danych zgromadzonych w różnych formatach. Wdrażanie tego rodzaju systemów nie jest już modą lecz koniecznością, a głównym celem usprawnienie funkcjonowania ODGiK oraz urzędów, instytucji publicznych oraz podmiotów prywatnych z nimi współpracujących. Analizując kierunki rozwoju technik informatycznych, potrzeby ODGiK i rosnące zapotrzebowanie na informacje pochodzące z zasobów geodezyjno-kartograficznych, należy systemem postawić następujące warunki:

• umożliwiać pracę w lokalnych sieciach komputerowych (instytucjonalnych) a docelowo sieci rozproszonej o zasięgu regionalnym,
• wykorzystywać technologie klient-serwer oraz współczesne środki łączności (internet),
• zapewniać bezpieczeństwo i ochronę danych na poziomie baz relacyjnych czwartej generacji (opartych na technologii SQL), spełniając wymogi odpowiednich ustaw - o ochronie danych osobowych, o tajemnicy państwowej i służbowej, itp.
• respektować istniejące formaty wymiany danych oraz zapewnić niezbędną liczbę i wysoką jakość konwerterów, umożliwiających transfer danych pomiędzy różnymi pakietami i modułami systemu,
• umożliwiać edycję danych alfanumerycznych, geometrycznych i topologicznych; należy dążyć do pełnej integracji tych danych w strukturach baz relacyjnych, zorientowanych w sposób obiektowy,
• umożliwiać agregację i generalizację danych lub w określonych przypadkach ich dekompozycję,
• umożliwiać sprawną aktualizację zasobu.