Warszawa. 10.09.1999 r
Warszawskie Przedsiębiorstwo Geodezyjne WPG, obecnie WPG SA, w 50-letniej swej działalności zajmowało się i zajmuje problemami katastru. Początkowo były to problemy zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Obowiązujące do końca grudnia 1996 r. przepisy wykonawcze, wydane na podstawie dekretu o ewidencji gruntów i budynków z 1955 r., określały zasady i tryb prowadzenia tylko ewidencji gruntów. Przepisy te zostały uregulowane zarządzeniem Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. W okresie obowiązywania (około 42 lat) tych przepisów WPG tworzyło technologię zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów, rozwiązując różne problemy prawne, techniczne i organizacyjne ewidencji warszawskiej oraz zdobyło bogate doświadczenie w zakładaniu i prowadzeniu ewidencji gruntów według wypracowanych zasad.
Obecne przepisy o ewidencji gruntów i budynków mają umocowanie prawne w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne z 17 maja 1989 r. oraz w rozporządzeniu Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że ewidencję gruntów i budynków, jako jeden spójny system informacyjny, należy prowadzić w systemie informatycznym. Rozporządzenie przewiduje stopniowe przejście od dotychczasowej, analogowej metody prowadzenia ewidencji do metody komputerowego wspomagania zarządzania zbiorami ewidencji gruntów i budynków. System komputerowy ewidencji gruntów i budynków powinien zapewniać pełną integrację danych graficznych (mapa) z danymi opisowymi, powinien umożliwiać aktualizację bazy danych i tworzenie zbiorów archiwalnych.
WPG S.A. ma także doświadczenia związane ze wspomaganiem informatycznym ewidencji gruntów. Ponadto od kilku lat są prowadzone prace nad stworzeniem informatycznego systemu ewidencji gruntów i budynków, odpowiadającego aktualnym potrzebom urzędów miast i gmin oraz zgodnego z obowiązującymi przepisami. Prace te mają szerszy zasięg, bo obejmują szeroko rozumianą problematykę opracowania systemów informacji przestrzennej, których podstawową bazę informacyjną spełnia system ewidencji gruntów i budynków.
Realizacja programu prac WPG S.A. nad stworzeniem systemu ewidencji gruntów i budynków pozwoli zaspokoić potrzeby, wynikające z zadań katastru fiskalnego (naliczanie podatków), katastru prawnego (rejestracja stanów prawnych nieruchomości) oraz katastru wielozadaniowego przeznaczonego do różnych celów - oprócz już wymienionych, także do zarządzania sieciami uzbrojenia terenu, planowania przestrzennego, planowania gospodarczego, statystyki państwowej, gospodarki gruntami, a nawet rynku nieruchomości.
WPG SA, w ostatnich dziewięciu latach, uczestniczyło w opracowaniu lub wykonało własnymi środkami następujące systemy komputerowe, wspomagające zakładanie i prowadzenie ewidencji gruntów i budynków.
System ewidencji gruntów i budynków WuPeG 2.0 jest przeznaczony do prowadzenia ewidencji gruntów, budynków, lokali i nieruchomości w urzędach miast i gmin. Jest on funkcjonalnie ukierunkowany na dostarczanie informacji do naliczania podatków od nieruchomości i na rejestrowanie stanów prawnych nieruchomości. System WuPeG 2.0 uwzględnia specyfikę prowadzenia ewidencji gruntów w Warszawie.
Dane graficzne i opisowe, odpowiednio wzajemnie zintegrowane, są zgromadzone w relacyjnej bazie danych. Treść bazy graficznej zawiera warstwy informacyjne o: działkach, użytkach, klasach gruntów, budynkach i nieruchomościach. Dane te oraz odpowiednie oprogramowanie aplikacyjne umożliwiają tworzenie właściwych raportów, analiz, bilansów, wykazów, rejestrów, wspomagających podejmowanie decyzji o charakterze prawnym i administracyjnym oraz ułatwiających obsługę klienta w urzędach gminnych, a także bieżącą aktualizację bazy danych systemu, wraz z tworzeniem historii poprzednich stanów bazy.
Zawartość bazy danych systemu WuPeG 2.0 jest zgodna z Rozporządzeniem Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813).
Zastosowanie systemu WuPeG 2.0 w urzędzie gminy umożliwi spełnienie wymienionych już trzech podstawowych zadań, jakich wymaga się od współczesnego katastru. Są to zadania, wynikające z prowadzenia katastru fiskalnego, prawnego i wielozadaniowego. Stworzona baza danych o nieruchomościach gruntowych, budynkowych i lokalowych stanowi podstawowy moduł systemu informacji o terenie, a w połączeniu ze wspólną bazą graficzną (mapą) może współpracować integralnie z innymi bazami opisowymi, rozwiązując różne problemy urzędu gminy.
Wprowadzenie w urzędzie gminy systemu WuPeG 2.0 powinno wymusić właściwą organizację przepływu informacji między poszczególnymi wydziałami urzędu, korzystającymi z danych katastralnych. Funkcjonowanie systemu WuPeG 2.0 w sieci komputerowej ułatwia właściwe zarządzanie i korzystanie z bazy danych systemu. Administracją tej bazy muszą zajmować się odpowiednio upoważnione osoby, z różnymi uprawnieniami dostępu do bazy. Tak więc inne uprawnienia dostępu do bazy danych będą miały osoby na stanowisku aktualizacji bazy, inne na stanowisku obsługi klienta, a jeszcze inne na stanowiskach przeznaczonych do przeglądu zawartości bazy danych, bez ingerencji w jej zmiany.
System WuPeG 2.0 jest wdrażany w Urzędzie Gminy Warszawa Ursus. W ramach wzajemnego porozumienia oraz zawartej umowy pomiędzy Urzędem Gminy, a WPG S.A., wybrano 3 obręby, jako obiekty testowo - wdrożeniowe.
Baza graficzna, dotycząca warstwy gruntów, została wygenerowana w systemie WuPeG 2.0 poprzez transmisję zbiorów współrzędnych punktów granicznych działek. Zbiory współrzędnych były utworzone w systemie GEO-PLUS.
Baza opisowa, obejmująca bazę danych o gruntach, została utworzona poprzez transmisję bazy danych opisowych z systemu ISEG-MP.
Warstwa graficzna o budynkach została utworzona metodą skanowania, kalibracji i wektoryzacji arkuszy mapy w skali 1:500. Natomiast baza danych opisowych o budynkach i lokalach została tworzona na podstawie informacji uzyskiwanych z dokumentacji znajdującej się w Urzędzie Gminy oraz na podstawie wywiadów terenowych. W tym celu opracowano odpowiednią kartę informacyjną o budynku i o lokalu.
Jednocześnie trwają prace nad załadowaniem danych ewidencyjnych jednostki ewidencyjnej Otwock, w której znajduje się 240 obrębów zawierających około 15000 działek. W Otwocku dane graficzne ewidencji prowadzone są w systemie EWMAPA. a dane opisowe w systemie EWOPIS. W systemie WuPeG został zaimplementowany moduł importu danych z systemu EWMAPA, który pozwala na zaimportowanie wszystkich danych graficznych, niezbędnych do utworzenia odpowiednich warstw graficznych. Aktualnie zostało zaimportowanych około 20 obrębów. Jednocześnie trwają prace końcowe nad implementacją modułu importu danych z systemu EWOPIS.
Przykład analizy dotyczącej wyboru działek, użytkowanych jako drogi. Powyższa analiza, zaprezentowana na tle ortofotomapy fragmentu Dzielnicy Wola Gminy Warszawa Centrum, została wykonana w graficznym środowisku MicroStation, firmy Bentley.
Rysunek 5
System WuPeG 2.0: rejestr ewidencji gruntów i budynków na tle fotoszkicu fragmentu obszaru Gminy Warszawa-Ursus.
Rysunek 6
Moduł analiz WuPeG 2.0: przykład analizy obejmującej użytkowanie terenu Dzielnicy Wola Gminy Warszawa-Centrum, wykonanej w środowisku ArcExplorer, firmy ESRI.