mgr inż. Wiesław Osik

Dyrektor Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji
w Urzędzie Wojewódzkim w Szczecinie

Podziały Nieruchomości.

Pogorzelica 1-3.10.1998 r.

Uwagi odnośnie możliwości interpretacyjnych § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.02.1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu oraz omówienia ewentualnych zagrożeń.

W kwietniu tego roku, gdy zdecydowałem że należy syntetycznie przedstawić (przypomnieć) organom prowadzącym ewidencję gruntów, ośrodkom dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, oraz wykonawstwu geodezyjnemu przepisy geodezyjne obowiązujące przy sporządzaniu dokumentacji podziałowej, wyłonił się problem jak należy postąpić w wypadku gdy przy okazaniu granic nieruchomości dzielonych dojdzie do sporu granicznego. Po analizie przepisów prawa oraz stanu faktycznego dokumentacji i operatu ewidencji gruntów w województwie doszedłem do wniosku ,że w tych przypadkach należy zawiesić postępowanie podziałowe do czasu rozstrzygnięcia sporu granicznego.
Poniżej przedstawię przesłanki jakimi się kierowałem.

1. Jak wynika z ustawy z dnia 21. 08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami w postępowanie podziałowe generalnie prowadzi się w trybie przepisów KPA, a więc strony mogą dochodzić swoich racji przed organami oraz sądem. Należy jednak zwrócić uwagę, że:
   • przyjęcie błędnych założeń może spowodować przewlekłość postępowania
   • błędne określenie stron postępowania może w przyszłości skutkować wznowieniem postępowania i ewentualnym uchyleniem decyzji podziałowej (art. 145, 146, 147, 151 KPA).
2. Przepisy: art 152 ustawy Kodeks cywilny oraz rozdz. VIII ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowią że spór graniczny, jeżeli me dojdzie do ugody lub ustalenia granic w postępowaniu rozgraniczeniowym, rozstrzyga sad. Rękojmia wiary ksiąg wieczystych wg. orzecznictwa sądowego obejmuje między innymi granice nieruchomości. Patrz ponadto art. 269 kodeksu karnego.
3. Dokumentacja operatu ewidencyjnego - zapisy w księgach wieczystych:
   • stan faktyczny źródłowej dokumentacji geodezyjnej operatu ewidencji często nie daje gwarancji że granice wznowione i okazywane stronom są tożsame z granicami pomierzonymi (udokumentowanymi) w dniu ustalenia (w granicach błędu dopuszczalnego),
   • w zbiorach dokumentów operatu bardzo często brak jest informacji o uczestnictwie stron przy ustalaniu granic,
   • stan prawny granic wynikający z zapisów w księgach wieczystych jest często różny od przebiegu udokumentowanego w operacie (zmiany dotyczące granic wynikające z operatu z różnych powodów me zostały wprowadzone do ksiąg wieczystych).
   • stany prawne przebiegu granic wspólnych nieruchomości sąsiednich uwidocznionych w różnych księgach wieczystych są często ze sobą sprzeczne.
4. Doświadczenia lat ubiegłych kiedy generalnie dokonywano podziałów nieruchomości w oparciu o dokumenty operatu ewidencji gruntów przedstawię w sposób uproszczony na dwóch typowych przykładach które były przedmiotem analizy i badań w wyniku skarg właścicieli (patrz przykład 1 (28kb) i przykład 2 (28kb)). W konsekwencji organ w obu przypadkach wszczął postępowanie rozgraniczeniowe, a następnie w wyniku nieustalenia granic mnożył i przekazał sprawę do sądu. Podobne sprawy często były przedmiotem postępowania przy modernizacji ewidencji gruntów w latach 1991-1998.

W załączniku:

1. Opracowanie: "Podziały nieruchomości". (10kb)
2. Stanisław Rudnicki Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga druga, Własność i inne prawa rzeczowe Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1996