Ostatnia dekada XX wieku jest okresem dynamicznego rozwoju elektroniki informatyki i wymiany informacji. Wchodzimy w XXI wiek, który śmiało będzie można nazwać erą mikroprocesorów i komputerów. Geodezja i kartografia jest również tą dziedziną nauki, w której na przestrzeni kilku lat nastąpił bardzo szybki rozwój techniczny i technologiczny. Zmianie uległy techniki pomiarów od pryzmatu i ruletki do instrumentów typu Total Station od dziennika pomiarów do rejestratora danych, technologia opracowania wyników pomiarów od arytmometru do mikrokomputera, od ręcznie kreślonych map do numerycznego modelu terenu i dowolnie kompilowanych wyplotów map.
Rachunek ekonomiczny wymusza na podmiotach działających w dziedzinie geodezji i kartografii wprowadzanie instrumentów pomiarowych typu Total Station oraz komputerową obróbkę uzyskanych wyników pomiarów, dzięki czemu skraca się czas i koszt uzyskania informacji o terenie od pomiaru do mapy i innych opracowań.
Jednocześnie wzrost zapotrzebowania na uporządkowane, zwarta i bezpośrednio dostępne dane o terenie zarówno graficzne jak i opisowe sprawił, że organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny oraz ewidencję gruntów stanęły przed perspektywą zmiany formy przechowywania i udostępniania posiadanych danych z formy "papierowej" klasycznej na formę numeryczną - informatyczną. Tak zinformatyzowane bazy danych graficzne i opisowe będą podstawą do założenia krajowego systemu informacji o terenie, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 "Prawo Geodezyjne i Kartograficzne" ( Dz.U. nr 30 poz. 163 z późniejszymi zmianami).
Obowiązek gromadzenia i prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został ustawowo powierzony wojewodom. Zasób ten gromadzony jest w imieniu Wojewody Szczecińskiego przez Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, nad którymi nadzór merytoryczny sprawuje Geodeta Wojewódzki.
Od roku 1993 Filie WODGiK na terenie województwa szczecińskiego opracowania dotyczące odnowienia i modernizacji ewidencji gruntów wprowadzały i aktualizowały w systemie EWMAPA (tytko dane dotyczące granic).
Postępując zgodnie z ad 5 prawa geodezyjnego i kartograficznego mówiącym, że "...dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym stanowią podstawę do założenia krajowego systemu informacji o terenie.", w roku 1994 opracowane zostały pracowników Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji Urzędu Wojewódzkiego oraz Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej "Ramowe zasady sporządzania map numerycznych o treści ewidencji gruntów", poczem rozpoczęto prace dotyczące wdrożenia technologii wykonania mapy numerycznej - nakładka ewidencji gruntów oraz przystąpiono do prac mających na celu integrację danych graficznych z danymi opisowymi operatu ewidencji gruntów.
Na obiekt wdrożenia numerycznej mapy ewidencji gruntów wybrano trzy obręby ewidencyjne miasta Szczecina, dzielnicy Pogodno oraz 12 obrębów miasta Stargard Szczeciński.
Na podstawie doświadczeń uzyskanych w trakcie realizacji wdrożenia oraz uwzględniając nową instrukcję techniczną K-1 "System Informacji o Terenie -Podstawowa Mapa Kraju", w czerwcu 1995 roku została stworzona nowa redakcja "Ramowych zasad sporządzania map numerycznych na terenie województwa szczecińskiego - Cz.I - nakładka ewidencji gruntów". Opracowanie to po modyfikacji w dniu 29 kwietnia 1996 roku jest podstawą do tworzenia numerycznej mapy o treści ewidencji gruntów na terenie województwa szczecińskiego
W celu wdrożenia nowych technologii gromadzenia danych w zasobie geodezyjnym Wojewoda Szczeciński zlecił WODGiK (Filie w Świnoujściu, Szczecinie i Gryfinie) wykonanie obiektów pilotażowych dotyczących numerycznej mapy ewidencji gruntów.
W lipcu 1995 roku rozstrzygnięto pierwsze przetargi w trybie ustawy o zamówieniach publicznych na sporządzenie numerycznej mapy ewidencyjnej miasta Szczecina i miasta Świnoujścia. W chwili obecnej na terenie województwa szczecińskiego zinformatyzowano (cześć graficzną operatu ewidencyjnego) 90 z 536 obrębów ewidencyjnych miasta Szczecina, dodatkowo w trakcie opracowywania 18,11 z 19 obrębów ewidencyjnych miasta Świnoujścia oraz 12 z 23 obrębów miasta Stargardu Szczecińskiego.
Podstawą do założenia numerycznej mapy ewidencyjnej są dane dotyczące przebiegu granic działek, a wiec współrzędne ich pkt. granicznych. W mieście Świnoujściu i Stargardzie Szczecińskim Wykonawcy realizujący prace dotyczące sporządzenia numerycznej mapy ewidencyjnej kompletne dane mogli uzyskać z niedawno wykonanych operatów dotyczących odnowienia ewidencji gruntów a nawet w plikach systemowych programu EWMAPA. Odmienna sytuacja jest w mieście Szczecinie, gdzie Wykonawca musi zebrać dane co do działek z materiałów, które tworzone były od lat 60-tych czyli od momentu rozpoczęcia zakładania ewidencji gruntów. Często zdarzały się sytuacje, że dotarcie do wykazów współrzędnych było niemożliwe, wówczas Wykonawca wykorzystywał szkice polowe, a w przypadku ich braku zarysy pomiarowe. W przypadku, gdy dotarcie do w/w danych było niemożliwe dane dotyczące działek pozyskiwano w wyniku digitalizacji obrazu rastrowego mapy zasadniczej, a na linii granicznej umieszczano napis "brak". Ustalenie przebiegu granic działek przyjętych do mapy numerycznej w wyniku digitalizacji odbędzie się w trybie postępowania rozgraniczeniowego.
Ważnym elementem numerycznej mapy ewidencyjnej są budynki. Budynki pozyskane zostały z digitalizacji obrazu rastrowego zeskanowanych pierworysów mapy zasadniczej. Wielokrotnie dane uzyskane ze współrzędnych tzn. granice działek i dane uzyskane z digitalizacji tzn. budynki przedstawiały się inaczej na monitorze komputera i pierworysie mapy zasadniczej. Rozbieżności takie dotyczyły budynków przylegających do granic nieruchomości. Powodem istniejących rozbieżności jest pomiar granic i budynków na różną osnowę geodezyjną oraz niedokładność kartowania granic działek i budynków. Rozbieżności dotyczące wzajemnego położenia granic i budynków Wykonawcy wyjaśniają poprzez wprowadzenie budynków ze współrzędnych policzonych w oparciu o dane znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.
Innym problemem wynikającym z przyjmowania danych dotyczących budynków w drodze digitalizacji rastra mapy zasadniczej są rozbieżności w jednoznacznym określeniu elementów budynków (np. wiaty, przybudówki itp.) oraz jednoznacznym określeniu przeważającej funkcji i ilości kondygnacji budynków Często treść zawarta na pierworysie mapy zasadniczej, matrycy mapy zasadniczej i na mapie ewidencyjnej w stosunku do budynków różni się miedzy sobą. Wówczas jedynym rozwiązaniem jest wyjaśnienie takich rozbieżności w oparciu o dane z wywiadu terenowego tub dane z bezpośredniego pomiaru.
Powyższe rozbieżności, do wyjaśnienia których niezbędne jest wykonanie prac terenowych, Wykonawca szczegółowo opisuje w sprawozdaniu technicznym. Opisane rozbieżności zostaną wyjaśnione, stopniowo na zlecenie Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji Urzędu Wojewódzkiego, a także w trakcie innych prac geodezyjno-kartograficznych.
Jednym z ważniejszych elementów informatyzacji części graficznej ewidencji gruntów jest porównanie danych opisowych zawartych w ewidencji gruntów z danymi ponownie obliczonymi w systemie EWMAPA (zestawienie dotyczy powierzchni dziatek i klasoużytków). Porównanie takie pozwala wyeliminować błędy obliczeniowe dotyczące granic dziatek i niedokładności w graficznym obliczaniu powierzchni klasoużytków w działkach. W celu sprostowania powierzchni w operacie ewidencji gruntów Wykonawca ma obowiązek wykonać wykazy zmian gruntowych korygujące zaistniałe rozbieżności. Oczywiście wprowadzenie zmian do operatu ewidencji gruntów wymaga postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu przez organ z udziałem stron.
Wykonanie numerycznej mapy o treści ewidencji gruntów zgodnie z omówionymi wyżej zasadami jest pracą, w wyniku której:
Rozwiązanie opisanych powyżej problemów i wdrożenie wykonania numerycznej mapy to dopiero połowa sukcesu. W procesie informatyzacji państwowego zasobu geodezyjnego należy pamiętać o aktualizacji istniejących baz danych. W chwili obecnej Filie WODGiK, w których istnieją zinformatyzowane bazy dotyczące części graficznej operatu ewidencji gruntów przy opracowywaniu zgłoszenia informują Wykonawców o istnieniu takich baz a Wykonawca ma możliwość pozyskania na dyskietkach danych dotyczących granic działek klasoużytków oraz tych budynków, które posiadają dane o pełnych wartościach technicznych (pozyskane w wyniku bezpośredniego pomiaru - nie z digitalizacji). Kontrola tych prac prowadzona jest już w oparciu o zinformatyzowane dane znajdujące się w zasobie.
Ważnym zagadnieniem jest połączenie zinformatyzowanych danych graficznych i opisowych operatu ewidencyjnego. W celu integracji bazy opisowej prowadzonej w programie SITGMIN i bazy graficznej zostały stworzone na zlecenie Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji interfejsy łączące te bazy w zakresie wykonywania opisu nieruchomości w standardowych formularzach i pozyskiwania informacji z części opisowej podczas pracy z bazami graficznymi.
Kontynuacją podjętych prac jest wdrożenie warunków technicznych w celu stworzenia numerycznej mapy o pełnej treści obligatoryjnej, w skład której wchodzi nakładka ewidencji gruntów i nakładka uzbrojenia terenu zgodne z instrukcją techniczną K-1 "Podstawowa mapa kraju". W chwili obecnej filia WODGiK w Stargardzie Szczecińskim wykonuje taką mapę dla pilotażowych obrębów w systemie EWMAPA.