mgr inż. Izabela Pońska

Inspektor
w Wydziale Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji
w Urzędzie Wojewódzkim w Szczecinie

Informatyzacja części opisowej gruntów.

Informatyzacja części opisowej operatu ewidencji gruntów ma na celu zapewnienie szybkiego dostępu do danych ewidencyjnych sprawnego sporządzania wszelkich zestawień, sprawnej aktualizacji bazy danych. Jest to również niezbędne do zintegrowania części opisowej z częścią graficzną operatu ewidencji gruntów opracowaną w postaci numerycznej.

W województwie szczecińskim do zinformatyzowania części opisowej przyjęto łódzki program SlTGMIN. Począwszy od 1994r w województwie szczecińskim rozpoczęto informatyzowanie baz danych zawartych w operatach ewidencji gruntów z równoczesnym ich uzupełnianiem i aktualizacją.

W celu zapewnienia jednolitości zostały opracowane "Zasady postępowania przy sprawdzaniu rejestrów gruntów przed informatyzacją części opisowej ewidencji gruntów na terenie województwa szczecińskiego".

Przystępując do wykonywania prac związanych z informatyzacją części opisowej ewidencji gruntów obręby podzielono na dwie grupy:

  1. obręby, dla których wykonano modernizację po 1990 r.
  2. obręby, dla których wykonano modernizację bądź założono operat ewidencji gruntów przed 1990r.
Te ostatnie są objęte pełnym sprawdzeniem tzn. podlegają szczegółowemu sprawdzeniu w odniesieniu do:
  1. mapy ewidencyjnej,
  2. zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do rejestru.
     Natomiast w odniesieniu do obrębów zmodernizowanych po 1990r celem zamierzonych prac jest doprowadzenie do wewnętrznej zgodności rejestru gruntów ze zbiorem dowodów wpisu do rejestru. Przyjęto założenie, iż w tych obrębach istnieje zgodność pomiędzy zapisem w rejestrze a mapą ewidencyjną.

Proces sprawdzania rejestrów gruntów wykonanych przed 1990r. rozpoczyna się sczytaniem mapy ewidencyjnej z rejestrem gruntów kolejno wg jednostek rejestrowych. Już na tym etapie wykonawcy "wychwytywali" szereg niezgodność w odniesieniu do numerów działek, użytków gruntowych, bonitacji gleboznawczej, nazewnictwa ulic i placów oraz numeracji porządkowej. Jeśli na podstawie istniejących dokumentów nie można ustalić, czy prawidłowy zapis jest w rejestrze gruntów czy na mapie ewidencyjnej, pozostawiano istniejący stan na mapie i w rejestrze, a zaistniałą sytuację opisywano w protokóle rozbieżności, który będzie wykorzystany przez organ prowadzący ewidencję gruntów do usunięcia rozbieżności. Wykonawcy spotykali się również z licznymi przypadkami naniesionych na mapę ewidencyjną podziałów, która nie doszły do skutku. W takiej sytuacji przywracano na mapie stan pierwotny.

W niezbędnych przypadkach sporządzane są wykazy zmian gruntowych, które w trybie roboczym przedstawiane są do wstępnej akceptacji organu prowadzącego ewidencję gruntów.

Informatyzacja części opisowej ujawniła nowe problemy. Na przykład - istnienie gruntów rolnych niesklasyfikowanych. To co "papier przyjął bez przeszkód" teraz nie jest przyjmowane przez program Obowiązujące przepisy nie przewidują istnienia takich gruntów.

Inny problem to częste zmiany nazw ulic i placów. które spowodowały, iż nagminnie w rejestrach widniały zapisy nieaktualnych nazw (adresów). W tym celu WODGiK sporządził "Słownik Nazw Ulic i Placów", oddzielnie dla każdej miejscowości, na podstawie obowiązujących wykazów nazw oraz uchwał właściwych rad miejskich i gminnych. "Słownik..." ten został dołączony do programu SlTGMIN. Wykonawcy korzystając ze "Słownika..." zastępują stare nazwy nowymi, obecnie obowiązującymi. "Słownik Nazw Ulic i Placów" w zależności od potrzeb może być poszerzany.

Informatyzacja wymogła również konieczność zmiany numerów działek, które nie są przyjmowane przez program {np. numer łamany przez rzymski numer sekcji mapy, oznaczenia literowe itp.).

Następny etap to sprawdzenie rejestru gruntów według poszczególnych jednostek rejestrowych ze zbiorem dokumentów uzasadniających wpisy do rejestru, co do ostatniej zmiany nazwiska t imienia (nazwy) właściciela i władającego oraz imion rodziców i adresu oraz co do ostatniego wykazu zmian gruntowych. Dla nieruchomości, co do których są rozbieżne dokumenty prawne, a wyjaśnienie tych rozbieżności wymaga postępowania administracyjnego, cywilnego, a także prac polowych sporządzany jest wykaz tych nieruchomości dla każdego obrębu.

Wiele trudności nastręczało określenie charakteru władania gruntami przez osoby prawne np.:

     Dla uniknięcia następnych błędów Urząd Wojewódzki dokonał z jednostkami, w których władaniu znajdują się te grunty, ustaleń dotyczących prawidłowego zapisu w rejestrach gruntów.

     Często uzupełnień wymagały dane osobowe władających gruntami Nie zawsze w zbiorze dokumentów, były odpowiednie dane. W celu pozyskania pełnych i aktualnych informacji nawiązano współpracę z Terenowym Bankiem Danych, który co pewien czas pobiera bazy danych i uzupełnia je o numery "PESEL" lub "REGON", sprawdzę i uzupełnia imiona, nazwiska władających, ich adresy zamieszkania oraz imiona rodziców.

Również dobra współpraca z autorem programu doprowadziła do sprawnej modernizacji programu przystosowując go do warunków prowadzenia ewidencji gruntów w województwie szczecińskim.

Do dziś zinformatyzowano około 45% danych części opisowej ewidencji gruntów w województwie szczecińskim. W rejonach Świnoujście, Gryfino, Pyrzyce i Szczecin prace dotyczące informatyzacji części opisowej są na ukończeniu. Sporo pracy pozostało w rejonie Gryfice oraz w mieście Szczecinie. Wynika to m in. z dużej ilości danych. Również ze względu na specyfikę tej pracy nie ma zbyt wielu chętnych do jej wykonywania. Głównie opieramy się na pracownikach prowadzących technicznie ewidencję gruntów.

Proces informatyzacji części opisowej ewidencji gruntów będzie kontynuowany, aż do zinformatyzowania jej w całości. Przypuszczalnie nastąpi to w 1996r.